⛑️ Ασφάλεια κοντά σε ιοβόλα ζώα

Σχεδόν κάθε δάγκωμα και τσίμπημα συμβαίνει όταν κάποιος αγγίζει, πατάει ή αιφνιδιάζει ένα ζώο. Μάθε τι ζει γύρω σου, άφησέ του χώρο και να ξέρεις τι να κάνεις αν κάτι πάει στραβά.

Αριθμοί έκτακτης ανάγκης: 112 στην Ευρώπη, 000 στην Αυστραλία, 911 στη Βόρεια Αμερική, 111 στη Νέα Ζηλανδία. Τα Κέντρα Δηλητηριάσεων μπορούν να σου πουν τι να κάνεις, κάλεσέ τα κι αυτά.

Απόφυγε δαγκώματα και τσιμπήματα

1. Ποτέ μην αγγίζεις, μην πιάνεις και μην πειράζεις ένα άγριο ζώο, ακόμα κι αν είναι μικρό, και ακόμα κι αν φαίνεται νεκρό.
2. Κοίτα πριν βάλεις τα χέρια ή τα πόδια σου κάπου που δεν βλέπεις: κάτω από πέτρες και κορμούς, σε τρύπες, σε στοίβες με ξύλα, σε αποθήκες, σε γραμματοκιβώτια και κάτω από καπάκια εξωτερικών τουαλετών.
3. Φόρα κλειστά παπούτσια και μακρύ παντελόνι στην άγρια φύση και τη νύχτα. Χρησιμοποίησε φακό όταν σκοτεινιάσει.
4. Σε περιοχές με σκορπιούς και αράχνες, τίναζε παπούτσια, ρούχα, πετσέτες και σεντόνια πριν τα χρησιμοποιήσεις.
5. Αν συναντήσεις φίδι, στάσου ακίνητα ή κάνε αργά πίσω. Τα περισσότερα δαγκώματα συμβαίνουν όταν οι άνθρωποι προσπαθούν να το σκοτώσουν ή να το πιάσουν.
6. Στη θάλασσα: κολύμπα εκεί όπου οι ναυαγοσώστες λένε ότι είναι ασφαλές, φόρα στολή προστασίας από τσούχτρες στα τροπικά νερά την εποχή που εμφανίζονται, σέρνε τα πόδια σου στα αμμώδη ρηχά και μη σηκώνεις ποτέ κοχύλια κώνους ή μικρά χταπόδια.

Μετά από κάθε δάγκωμα ή τσίμπημα

1. Απομακρύνσου από το ζώο. Μην προσπαθήσεις να το πιάσεις ή να το σκοτώσεις, αλλά θυμήσου πώς ήταν ή τράβηξε μια φωτογραφία από ασφαλή απόσταση.
2. Κάλεσε τον αριθμό έκτακτης ανάγκης ή πήγαινε γρήγορα στο νοσοκομείο. Μην περιμένεις να εμφανιστούν συμπτώματα: κάποια δηλητήρια δρουν αργά στην αρχή.
3. Κράτα τον άνθρωπο ήρεμο και ακίνητο. Η κίνηση απλώνει το δηλητήριο πιο γρήγορα.
4. Βγάλε δαχτυλίδια, ρολόγια και ό,τι σφίγγει κοντά στο δάγκωμα πριν αρχίσει το πρήξιμο.
5. Μην κόβεις την πληγή, μη ρουφάς το δηλητήριο, μη χρησιμοποιείς σφιχτή ίσχαιμη περίδεση (τουρνικέ), πάγο ή οινόπνευμα.

Ειδικές πρώτες βοήθειες για κάποια ζώα

Αυτές είναι οι συνηθισμένες οδηγίες πρώτων βοηθειών στις χώρες όπου ζουν αυτά τα ζώα (για παράδειγμα από το Australian Resuscitation Council). Ακολούθα πάντα ό,τι σου λέει ο τηλεφωνητής του αριθμού έκτακτης ανάγκης.

• Φίδια της Αυστραλίας, αράχνες με χωνοειδή ιστό, χταπόδι με μπλε δαχτυλίδια, σαλιγκάρια κώνοι: ακινητοποίηση με πίεση. Τύλιξε έναν σφιχτό ελαστικό επίδεσμο πάνω από το δάγκωμα και μετά σε όλο το άκρο, βάλε νάρθηκα και κράτα τον άνθρωπο εντελώς ακίνητο. Ένα δάγκωμα από χταπόδι με μπλε δαχτυλίδια μπορεί να σταματήσει την αναπνοή: ετοιμάσου να κάνεις εμφυσήσεις.
• Ψάρια-πέτρες, λεοντόψαρα, τρυγόνες, ιοβόλα γατόψαρα και αχινοί: βάλε την πληγή σε ζεστό νερό, όσο πιο ζεστό αντέχει ο άνθρωπος χωρίς να καεί (δοκίμασέ το με το δικό σου χέρι), για 30 έως 90 λεπτά. Ζήτα ιατρική βοήθεια.
• Τροπικές κυβομέδουσες και ιρουκάντζι: ρίξε ξίδι στα τσιμπήματα για τουλάχιστον 30 δευτερόλεπτα, κάλεσε βοήθεια και ετοιμάσου να κάνεις ΚΑΡΠΑ. Μην τρίβεις τα τσιμπήματα.
• Φυσαλίες (Πορτογαλικό πολεμικό πλοίο): αφαίρεσε τα πλοκάμια, ξέπλυνε με θαλασσινό νερό και μετά βάλε ζεστό νερό για τον πόνο.
• Μέλισσες, σφήκες και μυρμήγκια: βγάλε το κεντρί της μέλισσας ξύνοντας το δέρμα, δρόσισε το σημείο. Αν ο άνθρωπος δυσκολεύεται να αναπνεύσει, έχει πρήξιμο στο πρόσωπο ή νιώθει ότι θα λιποθυμήσει, είναι επείγουσα αλλεργική κατάσταση: κάλεσε τον αριθμό έκτακτης ανάγκης και χρησιμοποίησε την αυτόματη σύριγγα αδρεναλίνης του, αν έχει.
• Αράχνες με κόκκινη ράχη (redback) και άλλες χήρες: μια παγοκύστη για τον πόνο και ιατρική βοήθεια αν ο πόνος είναι δυνατός ή απλώνεται.

Το Venom Wiki είναι οδηγός, όχι ιατρική συμβουλή. Οι κανόνες διαφέρουν από χώρα σε χώρα και αλλάζουν με τον καιρό. Αν έχεις αμφιβολία, κάλεσε τον αριθμό έκτακτης ανάγκης.

Τα επίπεδα κινδύνου μας

Κάθε ζώο στο Venom Wiki παίρνει ένα επίπεδο κινδύνου από 1 έως 5. Σου λέει πόσο επικίνδυνο είναι το ζώο για τους ανθρώπους, όχι πόσο δυνατό είναι το δηλητήριό του στο εργαστήριο. Είναι δική μας βαθμολογία, με βάση όσα ξέρουμε για κάθε ζώο.

Καλό να ξέρεις

Τα περισσότερα ιοβόλα ζώα είναι ντροπαλά. Χρησιμοποιούν το δηλητήριο για να πιάσουν την τροφή τους και για να προστατευτούν. Πολλά είναι και χρήσιμα: τρώνε βλαβερά ζωύφια, και από δηλητήρια έχουν φτιαχτεί φάρμακα για τον πόνο, την πίεση του αίματος και τον διαβήτη.