Venom Wiki
Natal Wipeeri cerkeeje siy Enndo
No. 0338 e 1 402

Wipeeri cerkeeje siy Enndo

Echis carinatus
WaroowoGooto e kulle ɓurɗe warugol e aduna. Si ŋatii ma, noddu ballal jooni jooni.Ballal law e sérum antivenimeux no hisna ko ɓuri heewugol e yimɓe. Noddu nimero ballal jooni jooni.
Wipeeri e adder ŊatgolNo ñaama: Teewu
Musiiba e yimɓe: WaroowoGooto e kulle ɓurɗe musiiba nder aduna.

Wipeeri cerkeeje siy ko mboddi tokosndi jogiindi tooke, hoɗndi nder Hakkunde Fuunaange, Aazi Hakkundeere e leyɗe Enndo e ɗe ɓadii ɗum. Ko ndi ɓuri tokosugol nder "ɓoɗɗi mawɗi nay" Enndo ɗi ɓuri addugol ŋatgol e maayde. Ndi no newi haa no waawi yi'aaka, ɗum no woni e sabaabuuji ɗi ndi ŋatata yimɓe heewɓe.1

No hoɗi nder
Hakkunde Fuunaange, Aazi Hakkundeere e leyɗe Enndo e ɗe ɓadii ɗum, fuɗɗoraade Enndo e Siri Lanka haa Iraak e Afganistaan1
Aazi
Hello arano
Ndi no hoɗi e njaareendi, kaaƴe, leydi newndi e ladde leɗɗe tokosɗe, ko heewi ndi no tawee suuɗiindi les kaaƴe ɗe ƴoggondiraaki. Nder ñalawma ndi no suuɗoo nder cokkuuje kulle muynooje luggiiɗe, seeke kaaƴe e lekki ɓolɗi nder, nder leydi njaareendi ndi no waawi uwagol, hoore mum tun heddoo no yi'ee.1
Juutugol
38 cm haa 80 cm (1,2 ft haa 2,6 ft)1
Juuteendi fow, ɓanndu e laaci; ko heewi ɓurataa 60 cm
Yaawugol ɓurngol toowugol
wona 3,3 km/h (2,1 mph)
E leydi yoornde, miijo tun
Ko honɗun ngal ñaamata?
Ndi no ñaama doombi, lezaarji, paaɓe e noone keewɗe artropod, hay yaare, kulle koyɗe keewɗe (scolopendres) e insekuuji mawɗi. Ñaamdu mum no waylitoo e ko woodi.1
Goonga!Natal Wipeeri cerkeeje siy Enndo
Wipeeri cerkeeje siy Enndo. Natal: Shantanu Kuveskar. CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Hono anndirtee ngal

  • Ndi no tokosi, ko heewi ɓurataa 60 cm juuteendi fow1
  • Ɓanndu ooleeru newndu, ŋoorndu, boɗeeru seeɗa, oliiw walla ooleeru newndu, e toɓɓe daneeje taariiɗe e ooleeje niɓɓuɗe1
  • Mbaydi daneere wayre no kuruus walla labbo gaaɗe tati (trident) dow hoore1
  • Ceergal ngal yi'ataake law iwrungal e yiitere haa e korne hunnduko1
  • Reedu daneeru haa rose seeɗa, nder sahaaji goɗɗi e toɓɓe ooleeje1

Doole tooke ŋatgol

Ŋatgol

Tooke no yaltira ñiiƴe mum tuma ngal ŋatata.

Ko honɗun tooke mum waɗata (ŋatgol walla jukkugol)?

Tooke mum no addana ufugol e muusu nder miniti seeɗa caggal ŋatgol, ufugol no waawi saaktagol e terɗe ŋataaɗe ɗen fow nder saahaaji 12 haa 24, fooɗe (cloques) no mbaɗoo e nguru. Geɗe ɓurɗe bonugol no tawee nder ɓanndu fow: caɗeele ƴiiƴam e ŋoragol mum, ƴiiƴam no yalta e reedu, ɓuuɓe (poumons), kinal walla e coofe, e no gasa kadi soos (choc). Ko ɓuri heewugol e ñawɓe no njaltina coofe seeɗa walla alaa fow hakkunde saahaaji seeɗa haa ñalɗi jeegom caggal ŋatgol.1

Hono musiiba mum heewiri e yimɓe?

Musiiba e yimɓe: WaroowoGooto e kulle ɓurɗe musiiba nder aduna.

Wona 20% e ŋatgol mum warnoo, kono jooni maayde no famɗi sanne ko fii sérum antivenimeux no woodi. Ndi no woni e noone ɗe ɓuri addugol ŋatgol ɓoɗɗi, ko fii ndi no yi'ataake law, ndi no tikkoo sanne sanne.1

Kabaaru moƴƴo: doktoroɓe no njogii lekki (sérum antivenimeux) walla safaara ngam ɗum.1

Ko honɗun ngal waɗata si ngal hulii?

Si ndi hulɓinaama ndi no taarnoo laabi ɗiɗi no limoore 8, hoore mum no hakkunde, ngam ndi waawa diwugol e ŋatugol no resoor (ressort) accitaaɗo.1

Si no ŋata

  • Safaara sérum antivenimeux e naatnugol ndiyam nder laawi ƴiiƴam (perfusion) nder saahaaji seeɗa caggal ŋatgol no tilsi ngam neɗɗo on hisa.1
  • Haɗu neɗɗo on dillagol, deeƴnu mo, jogo koyngal walla jungo ŋataaɗo on e toownde ɓernde, ittu baagiiji e ko tiiɗi fow, yahra mo lopitaan law.

Adii fow noddu nimero ballal (112, 000, 911). Ɗum ko anndinal ballal adiingal, wanaa saaraangal doktoro. Ko adii nder ballal adiingal

Reen hoore maa

  • Wota a meem, wota a nanngu, wota a jalnu kullal ladde haa abada, hay si ko tokooso, hay si no yi'ee no ɗaanii walla maayii.
  • Accu ngal nokku. Si a fotti e ngal, deeƴu, ruttu ɓaawo seeɗa seeɗa, accu ngal yaha laawol mum.
  • Si gooto e majji ŋatii ma: deeƴu, wota a dillu, noddu nimero ballal (112, 000, 911) walla yahu lopitaan law. Jogo e hakkille no ngal nanndi, natal no walla.

Ngal faalaaka gaañugol ma. Ngal no huutora tooke mum ngam nanngugol ñaamdu walla reenugol hoore mum, ngal ɓuri yiɗugol suuɗaade. Ko ɓeydi fii reenugol hoore maa

Hono mawniri?

Hono juutiri?

Wipeeri cerkeeje siy Enndo juuti wona 80 cm (2,6 ft)Ullundu suudu wona 50 cm (1,6 ft)Rawaandu wona 1 m (3,3 ft)
juuti no ulluuɗi suudu 1,5, hinere haa lawoljuuti no banaanaaji 4 jokkondirɗino waawi taccugol meeteruuji 100 nder segonde 110 (neɗɗo ɓurɗo yaawugol sokli 9,6)

Hono Wipeeri cerkeeje siy Enndo mawniri, si fooɗondiraama e AN?

Ko limoore tun nder navigateur maa. Alaa ko danndetee walla ko neldetee ka nokku woo.

Hono yaawiri?

moƴƴi anndugol

Humpito

1

Nder hakkunde, ndi no waɗa wona 18 mg tooke yoorɗo, ɓurɗo fow mo winndaa ko 72 mg. Foti tooke waroowo neɗɗo mawɗo no sikkaa ko 5 mg tun.1

2

Si toɓo no waɗa, haa 80% e mawɗi no waawi ƴeewugol e leɗɗe tokosɗe e lekki. Laawol gootol, wona ɓoɗɗi 20 yi'aama no mooɓii e dow kaktus gooto walla lekki tokosɗo.1

3

Ko ɓuri heewugol ndi no yaha e balabe (sidewinding), ndi no anndi ɗum sanne, no yaawi no haaynirta. Nokkuuje ɗiɗi tun e ɓanndu mum memata leydi wulndi ndin, ɗum no gasa no wallitana ndi wota ndi wuloo haa ɓurta.1

4

Tooke mum no huutoree ngam waɗugol lekki goɗɗi, no ekistatin, lekki haɗoowo ƴiiƴam ŋoragol mo waawi waɗeede e simi (chimie), e ekarin, mo kuutortee nder ƴeewndo ŋoragol ƴiiƴam.1

5

Nder nokkuuje nord ɗo ndi hoɗi, ndi no ɗaanoo dabbunde fow (hibernation).1

Ngam ganduɓe tooke

Innde ganndal
Echis carinatus
Fedde
Wipeeri e adder
Ɓesngu
Viperidae2
Ordre
Squamata
Leyɗe mawɗe
Aazi
Ɓiɓɓe tokosɓe
Ndi no jibina ɓiɗɗi wuuruɗi (ovovivipaar), ko heewi 3 haa 15 nder kala jibinannde, kala ɓiyngel no juuti 115 haa 152 mm.1
Musiiba e yimɓe
5 / 5: Waroowo3

Ɗo humpitooji ɗin iwri

  1. Echis carinatus (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
  2. Echis carinatus (iNaturalist): inɗe e ŋoordingol (classification).
  3. Venom Wiki: tolno musiiba, mawnugol aadaajo e miijo yaawugol ko amen. Ndaar no min ƴeewtirta ɗum: Hono min tolnirta musiiba.

Kala humpito nder ngoo hello no jogii limoore hollirnde iwdi mum. Si min juumii, yaafo, min ko yiɗɓe kulle, wanaa jaaynde ganndal. Haalan min e [email protected], min feewnitan.

Yaare nden no weelaa! Venom Wiki ko golle neɗɗo gooto: ko yoɓetaake, alaa piiblisite, alaa reweteeɓe. Kopporde tokooso no walla heddingol ɗum e enternet.Ñaamnu yaare nden

Ko ɓeydi e fedde wootere: Wipeeri e adder

No hoɗi kadi nder: Aazi

Ñaamnu yaare ndenkopporde, no heddina ɗum ko yoɓetaake