⛑️ Reen hoore maa takko kulle tooke
Ko ɓuri heewugol nder ŋatgol e jukkugol no waɗa tuma neɗɗo meemi, yaabi walla hulɓini kullal. Anndu ko woni takko maa, accu ngal nokku, anndu ko waɗataa si huunde bonii.
Nimeroo ballal: 112 nder Orop, 000 nder Ostarali, 911 nder Amerik Nord, 111 nder Nuwel Selandi. Centre antipoison no waawi haalangol ma ko waɗataa, noddu ɓe kadi.
Reen hoore maa e ŋatgol e jukkugol
- Wota a meem, wota a nanngu, wota a jalnu kullal ladde haa abada, hay si ko tokooso, hay si no yi'ee no maayii.
- Ndaaru hade a waɗugol juuɗe walla koyɗe maa ɗo a yi'ataa: les kaaƴe e leggal, nder ngaska, nder bontaaji leɗɗe, nder suuɗu kaɓirɗe, nder boyte bataakeeji e les joodorɗe WC ka yaasi.
- Ɓornu pade uddiiɗe e tuubaaje juutɗe nder ladde e jemma. Huutoro lampu tuma niɓɓeere hewtii.
- Nder leyɗe yaare e araañeeji, dimbu pade, conci, sarbetuuji e leppi ɗaanorɗi hade a huutorde ɗi.
- Si a fottii e mboddi, dartu walla ruttu ɓaawo seeɗa seeɗa. Ko ɓuri heewugol e ŋatgol no waɗa tuma yimɓe no etoo warugol ndi walla nanngugol ndi.
- Ka geeci: yoowo tun ɗo reenooɓe geeci wi'i no hisi, ɓornu comci reenooji jukkugol nder ndiyam tulnde nder sahaa majji, nduggu koyɗe maa nder ndiyam seeɗa ngam wota a yaabu, wota a hooƴu kokiyaasi kone walla pulpuuji tokoosi haa abada.
Caggal kala ŋatgol walla jukkugol
- Woɗɗito kullal ngal. Wota a eto nanngugol ngal walla warugol ngal, kono jogo e hakkille no ngal nanndi, walla ƴettu natal ngal ɗo woɗɗi, ɗo hisi.
- Noddu nimero ballal, walla yahu lopitaan law. Wota a sabbo maandeeji: tooke goɗɗe no golloo seeɗa seeɗa e fuɗɗoode.
- Deeƴnu neɗɗo on, haɗu mo dillagol. Dillagol no yaawna saakagol tooke ngal.
- Ittu baagiiji, montoruuji e ko tiiɗi fow takko ŋatgol hade ufugol fuɗɗaade.
- Wota a taƴu gaañande nden, wota a muuɗu tooke ngal, wota a haɓɓu garo tiiɗɗo, wota a huutoro galaasi walla alkol.
Ballal adiingal keertiingal ngam kulle goɗɗe
Ɗum ko anndinal ballal adiingal aadaajo nder leyɗe ɗe ɗee kulle ngonata (no Australian Resuscitation Council). Kala tuma, rewu ko neɗɗo nimero ballal wi'ata ma.
- Ɓoɗɗi Ostarali, araañeeji funnel-web, pulpu koode bulaaje, kokiyaasi kone: haɓɓugol tiiɗngol e dartingol. Taar bande elastik tiiɗnde e dow nokku ŋataaɗo on, refti koyngal walla jungo on fow, haɓɓu attelle, haɗu neɗɗo on dillagol fey. Ŋatgol pulpu koode bulaaje no waawi haɗugol foofagol: hebulo foofnugol mo (bouche-à-bouche).
- Liƴƴi kaaƴe, liƴƴi lion, raayi, liƴƴi siluur tooke e ursenuuji geeci: waɗ gaañande nden nder ndiyam guleeɗam, guleeɗam no neɗɗo on waawi muñugol tawa sumaani (ƴeewto e jungo maa hoore), miniti 30 haa 90. Heɓu ballal doktoro.
- Meduusi kaaɗe tulnde e Irukandji: wuju winegara e nokkuuje jukkaaɗe, ko famɗi fow segonde 30, noddu ballal, hebulo waɗugol réanimation (RCP). Wota a moomtu nokkuuje jukkaaɗe ɗen.
- Bluebottles (laana haɓre Portigaal): ittu tiimbe ɗen, loot e ndiyam geeci, refti ndiyam guleeɗam ngam muusu.
- Ñaaki, ɗuggi e furmiiji: ittu jukkere ñaaki nden e ɓorgol (gratter), ɓuuɓnu nokku on. Si neɗɗo on no caɗɗa foofagol, yeeso mum no ufi walla no yi'a o no ɓadii majjugol hakkille, ɗum ko musiiba allergie: noddu nimero ballal, huutoro stylo adrénaline mum (auto-injecteur) si o no jogii.
- Araañeeji redback e araañeeji ɓaleeji (widow): galaasi ngam muusu, e ballal doktoro si muusu ngu no tiiɗi walla no saakoo.
Venom Wiki ko ardiigal, wanaa saaraangal doktoro. Sarɗiiji no ceerti hakkunde leyɗe, no waylitoo e sahaa. Si a sikkii, noddu nimero ballal.
Tolnooji musiiba amen
Kala kullal e Venom Wiki no heɓa tolno musiiba fuɗɗorde 1 haa 5. No hollira no kullal ngal woniri musiiba e yimɓe, wanaa no tooke mum semmbiniri nder laboratuwaar. Ko tolno amen, min waɗi ɗum iwrude e ko anndaa e kala kullal.
No jukkugol ñaaki walla ko ɓuri famɗugol. Ko ɓadii alaa musiiba e yimɓe.
No waawi muusugol sanne, kono ko ɓadii kala tuma ɗum wonataa musiiba mawɗo.
Ŋatgol walla jukkugol no haani doktoro. Maayde no famɗi sanne.
No waawi warugol neɗɗo mo safraaka.
Gooto e kulle ɓurɗe musiiba nder aduna.
Moƴƴi anndugol
Ko ɓuri heewugol e kulle tooke no kersa. Ɗe no huutora tooke ngam nanngugol ñaamdu majji e reenugol hoore majji. Keewɗe e majji no nafa kadi: ɗe no ñaama kulle bonɗe, lekkiije muusu, tansiyoŋ e diyabeet mbaɗaama iwrude e tooke.