Taipan daande geec
Taipan daande geec ko mboddi gootndi e ɓoɗɗi ɓurɗi hulbinde e Ostaraali. Ko mboddi mawndi, yaawndi, jogiindi tooke semmbinɗo, ina wuuri e daaɗe geec Ostaraali Rewo e Fuɗnaange, e duunde Gine Hesere. Ina woni e sabaabuuji ɗi reentaade ŋatgol ɓoɗɗi woni huunde mawnde e ɗiin nokkuuje.1

No anndirte ngal
- Dow ɓanndu ina wayi no oliiw newɗo walla ooleeje-boɗeeje, e sahaaji goɗɗi ina ŋoorɗi ɓaleeɗi haa ɓaleede1
- Ɓalle mum ina ɓuri newde, reedu mum ina daneeji no kereem haa ina oolɗi seeɗa, ko heewi ina jogii toɓɓe orans walla rose1
- Hoore juutnde, faaɗnde, dow gite mum ina jogii korneeji, yeeso mum ina ɓuri newde1
- Gite mawɗe, kerlotiiɗe, ooleeje newɗe walla hasel, e mbaaldi mawndi1
- So mawnii, ko ɓuri heewde ina juuti hedde 2,0 m, ɓanndu mum ina fooɗi1
Ina heewi waylondireede e: Ina heewi jillondireede e mboddi ooleeri fuɗnaange, mboddi ooleeri rewo e mboddi ooleeri laamndi (king brown). Taipan daande geec ina jogii hoore ɓurnde mawnude e daande faaɗnde, yeeso e hunnduko ɓurɗo newde. E ɗi goɗɗi, hoore e daande ina njaaji fotde.1
Doole tooke
Tooke ngal ina yaltira ñiiƴe mum so ina ŋata.
Hol ko tooke ŋatgol mum waɗata?
Tooke mum ko ɓuri heewde ko nerotoksik, firti ina bonna nerfuuji, ina woni kadi koagulopatik, firti ina bonna no ƴiiƴam ŋoratee. E ŋatgol gootol ngol windaa, neɗɗo ŋataaɗo oo nawnii nder hojomaaji 15 haa 30, kowe gite mum ina njippoo, ina yiɗi tuutde, ina tampa e foofaade. Yimɓe goɗɓe ronkii kadi nanngude uurngo e sahaa seeɗa.1
Hol no bone mum heewiri e yimɓe?
Bone e yimɓe: BareejoWootere e kulle ɓurɗe bone e aduna.Ina limoo e ɓoɗɗi ɓurɗi bonde e oo diiwaan, Fedde Winndere Cellal (OMS) ina limora ndi e ɓoɗɗi ɗi njogii faayiida cafrol. Maayde goɗɗe windaama sabu ŋatgol mum e duuɓi 1930 e 1940, goɗɗe ɓeydaa caggal ɗuum no geɗe taariika.1
Kabaaru moƴƴo: doktooruuji ina njogii lekki (sérum antivenimeux) walla safaara ngam ɗum.1
Hol ko ngal waɗata so ina hula?
Ko ɓuri heewde ina woɗɗitoo haɓre, kono ina reenoo sanne so ina tikkinaa.1
So ina ŋata
- Kala ŋatgol ngol sikkaa ina sokli ballal cafrol ɗoo e sahaa oo. E geɗal gootal ngal windaa, gorko ŋataaɗo oo nawaama opitaal, ɗoon o heɓi ndiyam (perfusion) e sérum antivenimeux mboddi tiger, o selli caggal ñalɗi 19 e opitaal.1
- Habbugol ɗiwɗiingol (immobilisation): taarnu bando elastik tiiɗɗo e dow nokku ŋataaɗo, refti yawnu e dow terɗe ndee fof, haɓɓu attel, haɗ neɗɗo oo dillaade fey haa ballal hewta.
- Wota a loot nokku ŋataaɗo oo: opitaal ina waawi ƴeewde tooke heddiiɗo e nguru ngam suɓaade sérum antivenimeux moƴƴo.
Adii fof noddu nimero urgence (112, 000, 911). Ɗum ko anndinal ballal adiingal, wonaa saaraangal doktoor. Ko adii e ballal adiingal
Reen hoore maa
- Wota a meem, wota a nanngu, wota a ñiŋŋu kullal ladde haa abada, hay so ngal ina famɗi, hay so ina nanndi e ɗaaniingal walla maayngal.
- Accu ngal nokku. So a fotti e ngal, deƴƴu, ruttu ɓaawo seeɗa seeɗa, accu ngal yaha laawol mum.
- So gooto ŋatii ma: deƴƴu, wota a dillu, noddu nimero urgence (112, 000, 911) walla yahu opitaal law. Jogo e hakkille no ngal nanndi, natal ina walla.
Ngal faalaaka gaañde ma. Ina huutoroo tooke mum ngam nanngude ñaamdu walla reenaade, ina ɓuri yiɗde suuɗaade. Ɓeydu anndude no reentortoo
Hol to e aduna?
Hol no mawniri?
Hol no juutiri?
Hol no teddiri?
juutde no dawaaɗi 3, hinere haa lawol
juutde no banaanaaji 16 sammondiraaɗi
hedde teddude no ullundu galle
ina waawi taƴde 100 meeteer e segonde 41 (neɗɗo ɓurɗo yaawde ina sokli 9,6)Hol no Taipan daande geec mawniri, so fooɗondiraama e AN?
Limgal tan e navigatoor maa. Alaa ko danndetee walla ko neldetee.
Hol no yaawiri?
Humpito
Taipan daande geec ɓurɗo juutde mo windaa juutnoo 2,9 m, teddeende mum 6,5 kg, yimɓe heewɓe ina sikka ɗi ɓuri mawnude haa 3,3 m ina ngoodi.1
Ñeeñal mum hiwgol, darde tan, ŋatde, accitde ñaamdu, ina nanndi e ngal mamba ɓaleeri Afrik.1
Ko ndi mboddi tooke ɗimmiri ɓurndi juutde e Ostaraali, caggal mboddi ooleeri laamndi (king brown).1
Ɓoɗɗi tokoosi ɗi kesi yalti ina mawna law, ina njettoo hedde 1,0 m e hitaande mum adiinde.1
Ina gasa ndi ɓurii heewde gila krapooji kaañe (crapauds-buffles) naatnaa Ostaraali e 1935.1
Feññinoowo fenaande
Fenaande: Mboddi ndii ina suuɗoo e lekki, ina saama e dow yimɓe, ina dogga yimɓe waktuuji keewɗi.
Goonga: Taali wiyooji ina suuɗoo e lekki, ina saama e dow yimɓe saakaama e jaayɗe e defte, kono ɓe ngollata e ɓoɗɗi ina mbiya ndi ina hersa, ina woɗɗitoo haɓre. Ina reenoo sanne tan so ina tikkinaa.1
Ngam ganduɓe tooke
- Innde ganndal
- Oxyuranus scutellatus
- Fedde
- Ɓoɗɗi Ostaraali
- Ɓesngu
- Elapidae2
- Ordre
- Squamata
- Leyɗe mawɗe
- Ostaraali e Oseyaani
- Ɓiɓɓe tokooso
- Ina saaka boccoode 7 haa 20. Boccoode ɗee ina njoga ñalɗi 60 haa 80 hade ɓoɗɗi yaltude, ɓoɗɗi tokoosi ina njuuti 30 haa 34 cm.1
- Hol no ngal woniri e ladde
- Kulol famɗungol (IUCN)1
- Bone e yimɓe
- 5 / 5: Bareejo3
Ɗo humpito iwri
- Coastal taipan (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
- Oxyuranus scutellatus (iNaturalist): inɗe e ceergal.
- Venom Wiki: tolno bone, mawnude heewnde e miijo yaawde ko amen. Yiy no men keɓirta ɗum: No men tolnirta bone.
Kala humpito e ngoo hello ina jogii limoore hollirnde iwdi mum. So men juumii, yaafo, men ko yiɗɓe kulle, wonaa jaaynde ganndal. Wiy men e [email protected], men feewnita.
Ŋatgol

