⛑️ Resta en segirezza tar animals tissientads
Bunamain mintga morsa e piztgada capita, cura che insatgi tutga in animal, metta il pe sin el u al surprenda. Sappias tge che viva enturn tai, dà spazi als animals e sappias tge far, sch'insatge va mal.
Numers d'urgenza: 112 en l'Europa, 000 en l'Australia, 911 en l'America dal Nord, 111 en la Nova Zelanda. Ils centers toxicologics pon dir tge che ti stos far, clama era els.
Evitar morsas e piztgadas
- Na tutga, na piglia e na tizza mai in animal selvadi, gnanc in pitschen, ed era sch'el para d'esser mort.
- Guarda avant che metter ils mauns u ils peis insanua, nua che ti na vesas betg: sut craps e tschieps, en fossas, en mantuns da laina, en chamonas, en chaschettas da brevs e sut ils sezs da tualettas dadora.
- Porta chalzers serrads e chautschas lungas en la natira selvadia e la notg. Duvra ina lampa da giaglioffa, cura ch'igl è stgir.
- En regiuns cun scorpiuns e filiens, scurla ora chalzers, vestgadira, tuaglias e la rauba da letg, avant che ti als duvras.
- Sche ti scuntras ina serp, resta immobil u va plaun enavos. Las bleras morsas capitan, cura che persunas emprovan da la mazzar u da la pigliar.
- Al mar: nuda mo nua ch'ils salvaders din ch'i saja segir, porta en las auas tropicalas durant la stagiun da las medusas in vestgì da protecziun, trai ils peis tras il sablun en l'aua bassa e na prenda mai si lindornas conicas u pitschens polips.
Suenter mintga morsa u piztgada
- Va davent da l'animal. N'emprova betg da al pigliar u da al mazzar, ma ta regorda co ch'el veseva or, u fa ina foto ad ina distanza segira.
- Clama tes numer d'urgenza u va spert en in ospital. Na spetga betg sin sintoms: tscherts tissis ageschan l'emprim plaun.
- Tegna la persuna quieta ed immobila. Moviments derasan il tissi pli svelt.
- Prenda giu anels, uras e chaussas strenschidas datiers da la morsa, avant che l'unfladira cumenza.
- Na taglia betg la plaja, na tschitscha betg ora il tissi, na fa betg in tourniquet strenschì e n'utilisescha betg glatsch u alcohol.
Emprim agid special per tscherts animals
Quai è il cussegl d'emprim agid standard en ils pajais nua che quests animals vivan (per exempel da l'Australian Resuscitation Council). Suonda adina quai che la centrala d'urgenza ta di.
- Serps australianas, filiens funnel-web, polips cun anels blaus, lindornas conicas: immobilisaziun cun squitsch. Envolva ina bandascha elastica ferma sur la morsa e lura sur l'entir member, fixescha el cun ina stecca e tegna la persuna dal tut immobila. Ina morsa d'in polip cun anels blaus po fermar la respiraziun: sajas pront da dar respiraziun artifiziala.
- Peschs crap, peschs-liun, rajas, peschs-giat tissientads e ritschs da mar: metta la plaja en aua chauda, uschè chauda sco che la persuna po supportar senza sa brischar (emprova cun tes agen maun), durant 30 fin 90 minutas. Tschertga agid medicinal.
- Medusas cubicas tropicalas ed Irukandji: versa aschieu sin las piztgadas durant almain 30 secundas, clama agid e sajas pront da far ina reanimaziun. Na sfruscha betg las piztgadas.
- Galeras portugaisas: prenda davent las tentaclas, lava cun aua da mar, lura cun aua chauda cunter las dolurs.
- Avieuls, vespras e furmiclas: sgratta ora l'aguigl d'avieul, sfradenta il lieu. Sche la persuna ha difficultads da respirar, unfladiras da la fatscha u sa senta sco da svanir, è quai ina urgenza allergica: clama tes numer d'urgenza e duvra sia penna d'adrenalina, sch'ella ha ina.
- Filiens redback ed auters filiens vaiva: in pachet da glatsch cunter las dolurs, ed agid medicinal, sche las dolurs èn fermas u sa derasan.
Venom Wiki è in guid, betg in cussegl medicinal. Las reglas èn differentas da pajais a pajais e sa midan cun il temp. En cas da dubi, clama tes numer d'urgenza.
Noss stgalims da privel
Mintga animal sin Venom Wiki survegn in stgalim da privel da 1 fin 5. El ta di quant privlus che l'animal è per umans, betg quant ferm che ses tissi è en il labor. Igl è nossa atgna valitaziun, fatga sin basa da quai ch'ins sa davart mintga animal.
Sco ina piztgada d'avieul u main. Practicamain nunprivlus per umans.
Quai po far propi mal, ma i n'è bunamain mai grav.
Ina morsa u ina piztgada sto vegnir tractada dad in medi. Cas da mort èn fitg rars.
El po mazzar ina persuna che na survegn nagin tractament.
In dals animals ils pli privlus dal mund.
Bun da savair
Ils blers animals tissientads èn temeletgs. Els dovran tissi per pigliar lur nutriment e per sa proteger. Blers dad els èn era nizzaivels: els mangian insects nuschaivels, e medicaments cunter dolurs, pressiun dal sang e diabetes èn vegnids fatgs da tissi.