⛑️ Irinde akaga hafi y'inyamaswa zifite ubumara
Hafi ya buri kurumwa cyangwa guterwa urubori bibaho iyo umuntu akoze ku nyamaswa, akayikandagira cyangwa akayitungura. Menya inyamaswa ziba hafi yawe, uzihe umwanya, kandi umenye icyo gukora niba hari ikigenze nabi.
Nimero z'ubutabazi: 112 i Burayi, 000 muri Ositaraliya, 911 muri Amerika y'Amajyaruguru, 111 muri Nouvelle-Zélande. Ibigo bishinzwe uburozi bishobora kukubwira icyo gukora, nabyo ubihamagare.
Irinde kurumwa no guterwa urubori
- Ntuzigere ukora, ufata cyangwa ushotora inyamaswa yo mu gasozi, nubwo yaba ntoya, kandi nubwo yasa n'yapfuye.
- Reba mbere yo gushyira intoki cyangwa ibirenge ahantu utabona: munsi y'amabuye n'ibiti biguye, mu myobo, mu birundo by'inkwi, mu tuzu two kubikamo ibikoresho, mu dusanduku tw'amabaruwa no munsi y'intebe z'ubwiherero bwo hanze.
- Wambare inkweto zifunze n'ipantalo ndende mu gihuru na nijoro. Koresha itoroshi iyo bwije.
- Mu turere turimo sikorupiyo n'ibitagangurirwa, kunkumura inkweto, imyenda, ibitambaro byo kwihanagura n'ibiryamirwa mbere yo kubikoresha.
- Niba uhuye n'inzoka, hagarara utanyeganyega cyangwa usubire inyuma buhoro buhoro. Abenshi barumwa iyo bagerageje kuyica cyangwa kuyifata.
- Ku nyanja: oga aho abarinzi b'aboga bavuga ko nta kibazo, mu mazi y'uturere dushyuha wambare umwambaro urinda inyamaswa zitera urubori mu gihe cyazo, genda ukurura ibirenge ku musenyi mu mazi magufi, kandi ntuzigere utora ibishishwa bya cone snail cyangwa octopus ntoya.
Nyuma yo kurumwa cyangwa guterwa urubori
- Jya kure y'inyamaswa. Ntugerageze kuyifata cyangwa kuyica, ariko wibuke uko yasaga cyangwa uyifotore uri kure, ahantu hatekanye.
- Hamagara nimero y'ubutabazi, cyangwa ujye ku bitaro vuba. Ntutegereze ibimenyetso: ubumara bumwe bukora buhoro mu ntangiriro.
- Umuntu agume atuje kandi atanyeganyega. Kunyeganyega bikwirakwiza ubumara vuba.
- Kuramo impeta, amasaha n'ibindi bintu bifashe cyane biri hafi y'aho yarumye mbere y'uko hatangira kubyimba.
- Ntugace igikomere, ntugakurure ubumara ukoresheje umunwa, ntugakoreshe tourniquet (kuzirika cyane), urubura cyangwa inzoga.
Ubutabazi bw'ibanze bwihariye ku nyamaswa zimwe
Izi ni inama zisanzwe z'ubutabazi bw'ibanze mu bihugu izi nyamaswa ziberamo (urugero, izivuye mu Australian Resuscitation Council). Buri gihe kurikiza ibyo ukwakira telefoni y'ubutabazi akubwira.
- Inzoka zo muri Ositaraliya, ibitagangurirwa bya funnel-web, octopus ifite impeta z'ubururu, cone snail: gupfuka ukanda no kudanyeganyeza (pressure immobilisation). Zingira bande ikweduka kandi ifashe neza hejuru y'aho yarumye, hanyuma ku rugingo rwose, urushyireho agati ko kurukomeza (attelle), kandi umuntu agume atanyeganyega na gato. Kurumwa na octopus ifite impeta z'ubururu bishobora guhagarika guhumeka: witegure kumuhumekera mu kanwa.
- Stonefish, lionfish, stingray, catfish zifite ubumara n'inyamaswa z'amahwa zo mu nyanja (oursins): shyira igikomere mu mazi ashyushye, ashyushye uko umuntu abyihanganira atiriwe ashya (bigerageze ukoresheje ukuboko kwawe), mu gihe cy'iminota 30 kugeza kuri 90. Shaka ubufasha bwa muganga.
- Box jellyfish zo mu turere dushyuha na Irukandji: suka vinegere aho zateye urubori nibura amasegonda 30, hamagara ubutabazi, kandi witegure gukora CPR (gukanda igituza no guhumekera umuntu). Ntukube aho zateye urubori.
- Bluebottle (Portuguese man o' war): kuraho imirya (tentacles), oza n'amazi y'inyanja, hanyuma ukoreshe amazi ashyushye kubera ububabare.
- Inzuki, amavubi n'ibimonyo: kuramo urubori rw'uruyuki uruharura, ukonjeshe aho rwateye. Niba umuntu ahumeka bimugoye, akabyimba mu maso cyangwa akumva agiye guta ubwenge, ni ikibazo cyihutirwa cya aleriji: hamagara nimero y'ubutabazi kandi ukoreshe urushinge rwe rwa adrenaline (adrenaline pen) niba arufite.
- Redback n'ibitagangurirwa bya widow: agapaki k'urubura kubera ububabare, n'ubufasha bwa muganga niba ububabare bukabije cyangwa bukwirakwira.
Venom Wiki ni igitabo kiyobora, si inama za muganga. Amategeko atandukana bitewe n'igihugu kandi agenda ahinduka. Niba ushidikanya, hamagara nimero y'ubutabazi.
Inzego zacu z'akaga
Buri nyamaswa iri kuri Venom Wiki ihabwa urwego rw'akaga kuva kuri 1 kugeza kuri 5. Rukubwira uko inyamaswa iteje akaga ku bantu, si uko ubumara bwayo bukomeye muri laboratwari. Ni amanota yacu bwite, yashyizweho hakurikijwe ibizwi kuri buri nyamaswa.
Nko guterwa urubori n'uruyuki cyangwa munsi yaho. Mu by'ukuri ntacyo itwaye abantu.
Ishobora kubabaza cyane, ariko hafi ya buri gihe nta kibazo gikomeye biteza.
Kurumwa cyangwa guterwa urubori bisaba kujya kwa muganga. Abapfa ni bake cyane.
Ishobora kwica umuntu utavuwe.
Imwe mu nyamaswa ziteje akaga kurusha izindi ku isi.
Byiza kumenya
Inyamaswa nyinshi zifite ubumara zigira isoni. Zikoresha ubumara gufata ibyo kurya no kwirinda. Nyinshi muri zo zifite akamaro: zirya udukoko twangiza, kandi imiti y'ububabare, umuvuduko w'amaraso na diyabete yakozwe mu bumara.