Venom Wiki / Ebitonde byonna / Vipers n'essalambwa

Nna. 0316 ku 1 402

Essalambwa lya Russell

Daboia russelii

Ku linnya: Gwatuumibwa erinnya lya Patrick Russell, omunoonyereza ku butonde eyannyonnyola omusota guno mu mwaka 1796. Erinnya ly'ekika kyagwo (genus) kirowoozebwa nti lyava mu kigambo ky'Olu-Hindi daboyā, ekitegeeza "ekyekwese" oba "ekiteega".1

KittaEmu ku nsolo ezisinga okutta ku Nsi. Bw'ekuluma, kuba essimu okufuna obuyambi amangu ddala.Obuyambi obw'amangu n'eddagala eriwonya obusagwa (antivenom) biwonya abantu abasinga obungi. Kuba ennamba y'ebigwa bitalaze mangu ddala.

Vipers n'essalambwa

KirumaKirya: Ennyama

Akabi eri abantu: KittaEmu ku nsolo ezisinga akabi mu nsi.

Essalambwa lya Russell gwe musota ogw'obusagwa obungi ennyo ogusangibwa mu Asia ey'Obukiikaddyo. Guli ku misota ena egy'obusagwa egisinga okumanyika mu kitundu ekyo, egiyitibwa "Big Four". Gumanyiddwa olw'okuluma okulumya ennyo. Emirundi mingi gubeera kumpi n'abantu, kubanga guyigga emmese ezisangibwa mu nnimiro ne mu byalo.1

Kibeera mu

Buyindi, Sri Lanka, Bangladesh, Nepal ne Pakistan, mu Asia ey'Obukiikaddyo1

Asiya

Awaka

Gubeera mu bifo ebigazi ebirimu omuddo oba ebisaka, mu bisaka ebikutte, mu bibira ebisimbe ne mu nnimiro. Okusingira ddala gusangibwa mu nsenyi, mu bitundu ebya wansi okumpi n'ennyanja ne ku busozi. Emirundi mingi gusangibwa mu bitundu by'ebibuga ne mu byalo, emmese gye ziba nnyingi. N'olwekyo abantu abakolera ebweru mu bitundu bino be basinga okuba mu kabi ak'okulumibwa.1

Obuwanvu

1,7 m (5,4 ft)1

Obuwanvu obusinga obw'omubiri n'omukira. Ku lukalu lwa Asia obuwanvu bwagwo obwa wakati buli nga cm 120, ate ku bizinga gubeera mumpiko katono.

Embiro ezisinga

nga 3,9 km/h (2,4 mph)

Ku lukalu, kuteebereza bwokka

Kirya ki?

Okusinga gulya mmese. Era gulya ebyewalula ebitono, enkaza ez'oku lukalu, enjaba n'ebiwuka ebirala eby'ebigere ebirina ennyingo. Emisota emito giyigga emisambwa akawungeezi, era bwe gigenda gikula ne gifuuka abayizzi b'emmese.1

Ekifaananyi kya Essalambwa lya Russell — Essalambwa lya Russell. Ekifaananyi: AChawla. CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.

Engeri y'okukitegeera

Omubiri gwa kyenvu ekikwafu, ogwa kitaka ekyakaayakana oba ogwa kitaka, nga guliko ennyiriri ssatu ez'amabala ga kitaka ekikwafu ezigenda okuva ku mutwe okutuuka ku mukira1
Buli bbala ekkwafu lyetooloddwa empeta enzirugavu, ng'eriko olukugiro olweru oba olwa kyenvu1
Amabala abiri amakwafu ku njuyi z'omutwe okumpi n'amaaso, n'akabonero akalinga V oba X ku mutwe, aka pinka, aka langi y'ekyennyanja salmon oba aka kitaka1
Omutwe omubangaavu ogw'enjuyi ssatu, ogweyawula bulungi ku nsingo1
Omubiri omunene era omwetooloovu n'omukira omumpi, nga gwenkana ebitundu nga 14% eby'obuwanvu bwagwo bwonna1

Kitera okutabulwa ne: Omusota oguyitibwa rough-scaled sand boa (Eryx conicus) emirundi mingi gubeera n'endabika ya langi efaananako n'ey'essalambwa lya Russell. Tegulina kabi n'akatono, naye kyokka weegendereze omusota gwonna ogufaanana bwe guti.1

Amaanyi g'obusagwa

Kiruma

Obusagwa buyita mu mannyo gaakyo amawanvu (fangs) oba mu mannyo amalala nga kiruma.

Obusagwa bwakyo bukola ki?

Amannyo gaagwo ag'obusagwa mawanvu era malina ekituli wakati. Gukola obusagwa bungi. Ebiwandiiko ebimu biraga nti omusota omukulu guvaamu obusagwa nga mg 130 okutuuka ku 250. Obubonero bw'okulumibwa butandika n'obulumi obungi ennyo n'okuzimba. Oluvannyuma omuntu ava omusaayi mu biwanga, n'omusaayi ne gulabika mu nkaali. Puleesa ekka era omutima ne gukuba mpola. Ebiwoya by'amazzi (ebizimba ku lususu) bisobola okubuna ku mukono oba ku kugulu okwalumibwa. Ensigo zifa mu bantu nga 25 okutuuka ku 30 ku buli 100 abalumibwa ne batajjanjabwa.1

Kirina akabi kenkana wa eri abantu?

Akabi eri abantu: KittaEmu ku nsolo ezisinga akabi mu nsi.

Gumanyiddwa olw'okuluma okulumya ennyo, era guli ku misota ena egy'obusagwa egisinga okumanyika mu kitundu kino egiyitibwa "Big Four". Obusagwa obusobola okutta abantu abasinga bwenkana mg nga 40 okutuuka ku 70, era guno muwendo ogusobola okuyingira mu muntu mu kuluma okumu. Okufa kuyinza okujja wakati w'ennaku 1 ne 14 oluvannyuma lw'okulumibwa, oba oluusi n'oluvannyuma lw'awo. Kuva ku buwuka obuyingira mu kiwundu, ku kufa kw'ensigo, ku kulemererwa okussa oba ku kulemererwa kw'omutima. Mu kunoonyereza kumu ku bantu abaawonawo nga balumiddwa, ebitundu 29% baayonooneka nnyo ekinyiinya kya pituitary, ekyabaleetera oluvannyuma obulwadde bwa hypopituitarism.1

Amawulire amalungi: abasawo balina eddagala (antivenom) oba obujjanjabi ku kino.1

Kikola ki nga kitidde?

Bwe guwulira nti guli mu kabi, gwezinga ne gukola enkonge eziddiriŋŋana ezifaanana ng'ennukuta S. Guyimusa ekitundu kimu kya kusatu eky'omubiri gwagwo eky'omu maaso, era guwuuma n'amaanyi.1

Bwe kiruma

Okufuna obujjanjabi bw'abasawo amangu n'okufuna eddagala eriziyiza obusagwa (antivenom) amangu kisobola okuziyiza obuzibu obw'amaanyi, era kikendeeza nnyo ku kabi k'okufa. Bw'olumibwa omusota guno, genda mangu nnyo nga bwe kisoboka ofune obujjanjabi bw'abasawo.1
Omuntu muleke ateetambula era ateefu, ekitundu ekirumiddwa kibeere ku buwanvu bw'omutima, ggyamu empeta n'ebintu ebinyweza, era omutwale mu ddwaliro mangu.

Bulijjo sooka kuba ennamba y'ebigwa bitalaze (112, 000, 911). Buno bulagirizi bwa bujjanjabi obusooka obwa bulijjo, si kuwabula kwa musawo. Obujjanjabi obusooka obw'omusingi

Weekuume

Tokwatako, tokwata wadde okusoomooza ensolo ey'omu nsiko, ne bw'eba ntono, era ne bw'eba erabika nga yeebase oba nga efudde.
Gireke n'ebbanga. Bw'osisinkana emu, beera mukkakkamu, dda emabega mpola era gireke egende mu kkubo lyayo.
Bw'emu ekuluma: beera mukkakkamu, totambula, kuba ennamba y'ebigwa bitalaze (112, 000, 911) oba tuuka mu ddwaliro mangu. Jjukira bwe yali efaanana, ekifaananyi kiyamba.

Tekikunoonya. Kikozesa obusagwa bwakyo okukwata emmere oba okwekuuma, era kyandisinze kwekweka. Ebirala ku kwekuuma

Wa mu nsi?

Afirika Asiya Bulaaya Amerika ey'Obukiikakkono Amerika ey'Obukiikaddyo Awusitureeliya ne Oseyaniya

Kinene kyenkana wa?

Kiwanvu kyenkana wa?

kiwanvu nga kkapa ez'awaka 3 okuva ku nnyindo okutuuka ku mukirakiwanvu nga ndiizi 9 eziteekeddwa mu lunyiririkyandisobodde okudduka mita 100 mu sikonda 92 (omuntu asinga embiro yeetaaga 9,6)

Essalambwa lya Russell kinene kyenkana wa bw'ogeraageranya ne GGWE?

Kubala bwokka mu browser yo. Tewali kitterekebwa wadde okusindikibwa wonna.

Kidduka kyenkana wa?

Enfuddu nga 0,3 km/h (0,19 mph)

Essalambwa lya Russell nga 3,9 km/h (2,4 mph)

Omuntu atambula nga 5 km/h (3,1 mph)

kirungi okumanya

Ebituufu

Bwe gukuba omuntu oba ensolo, gukozesa amaanyi mangi nnyo, n'emisota eminene ne gisituka okuva ku ttaka.1

Kigambibwa nti okuwuuma kwagwo kusinga okw'omusota omulala gwonna amaanyi.1

Emisota emikulu emirundi mingi gitambula mpola era gigayaavu. Tegitera kulumba okuggyako nga gisunguwaziddwa, naye gisobola okukuba amangu nnyo.1

Omusota ogutalina kabi oguyitibwa sand boa gwakyuka mpolampola ne gufuna endabika ya langi efaanana n'ey'essalambwa lino. Kino kiyinza okuguyamba okwewala ebisolo ebiyinza okugulya.1

Nnyina ayinza okumala kumpi essaawa 4.5 ng'azaala. Kino kyalabibwa mu kuzaala okumu okwawandiikibwa, omusota gwe gwazaala abaana 11.1

Omumenyi w'enfumo

Enfumo: Essalambwa lya Russell ligoba abantu ne libaluma.

Amazima: Tegitera kulumba okuggyako nga gisunguwaziddwa. Engeri gye gyetiisa, nga gyezinga mu nkonge ezifaanana S era nga giwuuma, ye yaleetera abantu okukkiriza nti gigoba abantu. Naye gya maanyi, era giyinza okweyisa n'obukambwe singa omuntu agikwata n'agisitula.1

Ku bakugu mu busagwa

Erinnya erya ssaayansi: Daboia russelii
Ekibinja: Vipers n'essalambwa
Amaka: Viperidae2
Ensengeka: Squamata
Ssemazinga: Asiya
Abaana abawere: Guzaala abaana nga balamu (ovoviviparous). Emirundi mingi guzaala abaana 20 okutuuka ku 40. Naye oluusi guyinza okuzaala omwana omu yekka, era omuwendo ogusinga obungi ogwali guwandiikiddwa gwe baana 75.1
Akabi eri abantu: 5 / 5: Kitta3

Ebituufu we biva

Russell's viper (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
Daboia russelii (iNaturalist): amannya n'ensengeka y'ebika.
Venom Wiki: omutendera gw'akabi, obunene obwa bulijjo n'okuteebereza kw'embiro bibyaffe. Laba engeri gye tubibalamu: Engeri gye tupimamu akabi.

Buli kituufu ku lupapula luno kirina ennamba eraga we kyava. Bwe tuba tukoze ensobi, tusonyiwe, tuli bayagazi ba nsolo, so si magazini ya ssaayansi. Tubuulire ku [email protected] tujja kugitereeza.

Enjaba erumwa enjala! Venom Wiki pulojekiti ya muntu omu: ya bwereere, tewali birango era tewali bikulondoola. Akasiimo akatono kayamba okugikuuma ku yintaneti.Liisa enjaba