Venom Wiki / Uumamoota hunda / Bofoota Awustiraaliyaa

Lakk. 0172 1 402 keessaa

Bofa Qeerransaa

Notechis scutatus

Waa'ee maqaa: Sararoota isaa irraa moggaafame. Sararoonni kun gurraachaa fi keelloo dha, akkuma sararoota qeerransaa.1

Nama ajjeesaBineensota addunyaa kanaa keessaa kan hundaa caalaa nama ajjeesan keessaa tokko. Yoo si ciniine, battaluma gargaarsa waami.Gargaarsi ariifataa fi qorichi farra summii (antivenom) namoota baay'ee baraara. Battaluma lakkoofsa balaa tasaa kee bilbili.

Bofoota Awustiraaliyaa

CiniinnaaNyaata: Foon

Balaa namootaaf: Nama ajjeesaBineensota addunyaa kanaa keessaa kan hundaa caalaa balaa qaban keessaa tokko.

Bofni qeerransaa bofa guddaa fi summii cimaa qabu dha. Inni kibba Awustraaliyaa, odoloota qarqara galaanaa ishee fi Tasmaaniyaa keessa jiraata. Maqaan isaa sararoota gurraachaa fi keelloo sararoota qeerransaa fakkaatan irraa dhufe. Haa ta'u malee, halluun isaa baay'ee garaa garaa dha. Iddaan isaa nama ajjeesuu danda'a. Kanaaf, bofa namoonni Awustraaliyaa akka kabajanii fi akka beekan barsiifaman keessaa tokko dha.1

Kan jiraatu

Kibba Awustraaliyaa, odoloota qarqara galaanaa ishee fi Tasmaaniyaa dabalatee1

Awustiraaliyaa fi Oshiyaaniyaa

Mana

Bofni qeerransaa yeroo baay'ee naannoo qarqara galaanaa keessatti argama. Lafa jiidhaa, laggeen xixiqqoo, hidhaawwan bishaanii fi iddoowwan biroo yaa'aa bishaanii bira jiran filata. Naannoo qonnaa fi horii horsiisuu keessatti ammoo bishaan yeroo hundaa jiru bira dhokata. Yeroo baay'ee lafa irra jiraata, garuu bishaan daakuu, mukaa fi manneen keessa ol ba'uu ni danda'a.1

Dheerina

90 cm hanga 2 m (3 ft hanga 6,6 ft)1

Bofni qeerransaa beekamaan giddugaleessaan cm 90 dheerata. Inni dheeraan gara cm 120 dha, dheerinni galmaa'e ammoo cm 200 dha. Bofni qeerransaa Odola Chappell giddugaleessaan gara cm 190 dheerata.

Ariitii olaanaa

gara 7,3 km/sa'a (4,5 mph)

Lafa irra, tilmaama

Maal nyaata?

Bofni qeerransaa summii isaatiin waan nyaatu ajjeesa. Bofoonni odoloota irra jiraatan bineensota gurguddoo nyaachuuf akka danda'aniif mataa guddaa horataniiru.1

Suuraa Bofa Qeerransaa — Bofa Qeerransaa. Suuraa: Max Tibby. CC0, Wikimedia Commons.

Akkaataa itti beekamu

Sararoota dukkanaa'oo qaba. Sararoonni kun baay'ee ifaan mul'achuu ykn dadhabaa ta'uu danda'u. Halluun isaanii adiirraa hanga baay'ee dukkanaa'aatti garaa garaa dha.1
Halluun bu'uuraa isaa magariisa ejersaa, keelloo, magaala diimaa'aa ykn gurraacha cimaa dha. Garaan isaa keelloo laafaa ykn burtukaanii dha.1
Gareewwan tokko tokko keessa bofoonni sararaa hin qabne ni jiru. Kanaaf, sararoota qofaan beekuun hin amansiisu.1
Yeroo baay'ee dheerinni isaa gara meetira 1.2 ti. Qaama jabaa fi mataa dabbalaa qaba.1

Yeroo baay'ee kan itti wal fakkeessan: Halluun bofa qeerransaa addaan baasuuf karaa amansiisaa miti, gosoota isaa xixiqqoo gidduuttillee. Sirriitti adda baasuun kan danda'amu ogeessa meeshaa qorannoo summii fayyadamuun ykn qola isaa lakkaa'uun dha.1

Humna summii

Ciniinnaa

Summiin yeroo ciniinu ilkaan summii ykn ilkaan isaa keessaan ba'a.

Summiin isaa (ciniinnaa ykn iddiin) maal godha?

Summiin bofa qeerransaa neurotoksinoota cimoo (narvii miidhan), koagulaantota (dhiigni akka ititu miidhan), hemolaayisinoota (seelii dhiigaa caccabsan) fi maayootoksinoota (maashaa miidhan) of keessaa qaba. Mallattoowwan jalqabaa: dhukkubbii naannoo miilaa fi morma irratti daangeffame, qorqorsuu, miira dhabuu fi dafqa dha. Achii booda rakkoon hafuura baafachuu fi laamshii dafee dhufuu danda'a.1

Namootaaf hammam balaa qaba?

Balaa namootaaf: Nama ajjeesaBineensota addunyaa kanaa keessaa kan hundaa caalaa balaa qaban keessaa tokko.

Bara 2005 hanga 2015tti Awustraaliyaa keessatti namoota bofni iddine kanneen bofni isaanii adda bahe keessaa %17 kan iddine bofa qeerransaa ture. Summiin seenuu 119 mirkanaa'an keessaa namoonni 4 du'aniiru. Bofni kun nama ajjeesuu danda'a. Awustraaliyaa keessatti du'a iddaa bofaa irraa kan bofa qeerransaa caalaa fide bofa magaala qofa. Qorannoon tokko akka gabaasetti, yoo wal'aansa hin argatin namoota iddaman keessaa %40 hanga %60 ni du'u.1

Oduu gaarii: doktoroonni qoricha (qoricha farra summii, antivenom) ykn yaalii kanaaf qabu.1

Yeroo sodaatu maal godha?

Yeroo sodaatu, bofni kun qaama isaa diriirsee mataa isaa lafa irraa ol kaasa. Kun haala beekamaa iddachuuf qophaa'uu dha.1

Yoo ciniine

Mala dhiibbaa fi sochii dhorkuu fayyadami. Iddaa irratti faashaa bal'aa fi furdaa hidhi. Itti fufuun harka ykn miila sana gadi fi deebitee ol hanga bobaa ykn hanga gudeedaatti hidhi. Harka ykn miila sana muka deeggarsaatiin (spilintiin) akka hin sochoone godhi. Tasmaaniyaa keessatti bofa sana adda baasuun hin barbaachisu, sababni isaas qoricha farra summii bofaa (antivenom) tokkotu bofa Tasmaaniyaa hunda wal'aana.1
Dhiibbaa fi sochii dhorkuu (pressure immobilisation): baandeejii lastikii jabaa bakka ciniiname irratti, sana booda harka ykn miila guutuu irra marsi, muka qajeelaa (splint) itti hidhi, hanga gargaarsi dhufutti namicha guutumaan guutuutti sochii malee tursiisi.
Bakka ciniiname hin dhiqin: hospitaalli summii gogaa irratti hafe qoratee qoricha farra summii (antivenom) sirrii ta'e filachuu danda'a.

Yeroo hunda dursa lakkoofsa balaa tasaa kee bilbili (112, 000, 911). Kun qajeelfama gargaarsa jalqabaa waliigalaa ti, gorsa yaalaa miti. Bu'uura gargaarsa jalqabaa

Nageenyaan turi

Bineensa bosonaa gonkumaa hin tuqin, hin qabin, hin tuttuqin, xiqqaa ta'us, rafe ykn du'e fakkaatus.
Iddoo itti kenni. Yoo tokko wajjin wal argite, tasgabbaa'i, suuta duubatti deebi'iitii karaa isaa akka deemu dhiisi.
Yoo tokko si ciniine: tasgabbaa'i, sochii malee turi, lakkoofsa balaa tasaa kee (112, 000, 911) bilbili ykn dafii hospitaala ga'i. Maal akka fakkaatu yaadadhu, suuraan ni gargaara.

Si miidhuuf si hin barbaadu. Summii isaa nyaata qabachuuf ykn of eeguuf fayyadama, dhokachuu immoo baay'ee filata. Waa'ee nageenyaa dabalataan

Addunyaa keessaa eessatti?

Afrikaa Eeshiyaa Awurooppaa Ameerikaa Kaabaa Ameerikaa Kibbaa Awustiraaliyaa fi Oshiyaaniyaa

Hammam guddaa dha?

Dheerinni isaa hammam?

akka adurree manaa 4 funyaan hanga eegeetti dheerataakka muuzii 11 walitti aananii tarreeffamanii dheeratameetira 100 sekoondii 49 keessatti fiiguu danda'a (namni hundaa caalaa ariifatu 9,6 barbaada)

Bofa Qeerransaa SI wajjin yoo wal bira qabamu hammam guddaa dha?

Herrega qofa barsiisaa kee keessatti. Homtuu hin olkaa'amu, eessayyuu hin ergamu.

Hammam ariifata?

Nama miillaan deemu gara 5 km/sa'a (3,1 mph)

Bofa Qeerransaa gara 7,3 km/sa'a (4,5 mph)

Daa'ima biskileettii irra jiru gara 12 km/sa'a (7,5 mph)

beekuun gaarii dha

Dhugaawwan

Hammi summii inni yeroo tokkotti baasu milligiraama 35 hanga 65 dha. Hammi summii nama ajjeesu garuu milligiraama 3 qofa.1

Bofni qeerransaa Odola Chappell gosa kana keessaa isa guddaa dha. Dheerinni isaa giddugaleessaan fuulii 6 ol (gara meetira 1.9) dha.1

Bofni qeerransaa yeroo daakuu, muka irra ba'uu fi mana seenu argamuu danda'a.1

Bofni qeerransaa naannolee Awustraaliyaa baay'ee keessatti seeraan eegama. Ajjeesuun ykn miidhuun isaa adabbii maallaqaa hanga A$7,500 fiduu danda'a.1

Bofni qeerransaa qorra ni dandama. Halkan ho'aa ta'e irra sochii gochuu danda'a.1

Bofni qeerransaa Tasmaaniyaa yeroo baay'ee callisaa dha. Kunis tarii naannoo qabbanaa'aa keessa waan jiraatuuf ta'uu danda'a.1

Soba diigaa

Soba: Halluu isaa irraa gosa bofa qeerransaa beekuu dandeessa.

Dhugaa: Halluun bofa irraa bofatti fi waqtii irraa waqtiitti baay'ee jijjiirama. Kanaaf, bofa adda baasuuf karaa amansiisaa miti. Meeshaan qorannoo summii ykn qola lakkaa'uun caalaa sirrii dha.1

Ogeeyyii summiitiif

Maqaa saayinsii: Notechis scutatus
Garee: Bofoota Awustiraaliyaa
Maatii: Elapidae2
Tartiiba: Squamata
Ardiiwwan: Awustiraaliyaa fi Oshiyaaniyaa
Ilmoolee: Bofni qeerransaa ilmoo jiraataa dhala. Yeroo baay'ee yeroo tokkotti ilmoo 20 hanga 30 dhala. Galmeen addaa tokko dhaltuu bahaa tokko ilmoo 64 akka deesse agarsiisa.1
Balaa namootaaf: 5 / 5: Nama ajjeesa3

Dhugaawwan eessaa dhufu

Tiger snake (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
Notechis scutatus (iNaturalist): maqaa fi ramaddii.
Venom Wiki: sadarkaan balaa, guddinni idilee fi tilmaamni ariitii kan keenya. Akkamitti akka hojjennu ilaali: Balaa akkamitti madaalla.

Dhugaan fuula kana irra jiru hundi lakkoofsa madda isaatti si qajeelchu qaba. Yoo waan tokko dogoggorre, dhiifama, nuti jaallattoota bineensotaa ti malee joornaalii saayinsii miti. [email protected] irratti nutti himi, ni sirreessina.

Iskoorpiyooniin beela'eera! Venom Wiki pirojektii nama tokkoo ti: bilisa, beeksisa fi hordoftuu malee. Gumaachi xiqqaan interneetii irratti akka turu gargaara.Iskoorpiyoonii nyaachisi