Venom Wiki
Natal fijo Ɗirkuure taakeeje bulaaje mawnde
Limre 1162 e 1 402

Ɗirkuure taakeeje bulaaje mawnde

Hapalochlaena lunulata
Baɗte innde: Innde mum ɗon iwa diga taakeeje bulaaje dow nguru mum, ɗe ɗon ɓuri mawnude taakeeje ɗirkuuje ɓadiiɗe ɗum nder ɓeynguure.1
WarooɗoGooto e dabbaaji ɓurɗi warde e aduna. Si nde ŋatii ma, noddu ballal ɗoo ɗoon.Ballal yaawngal e antivenom ina hisna ɓuri ɗuuɗɓe. Noddu lamba ballal yaawngal ɗoo ɗoon.
Cone snail e octopus Ina ŋataIna ñaama: Teewu
Bone e yimɓe: WarooɗoGooto e dabbaaji ɓurɗi bone e aduna.

Ɗirkuure taakeeje bulaaje mawnde ko dabba baharu tokooso, ɗon hoɗi nder ndiyam wulɓam leɓɓol Indo-Pasifik Hirnaange, bee takko Ostireliya. Ɗum woni gooto nder dabbaaji baharu ɓurɗi tooke nder aduna, ngam ɗum anndugol no ɗum wa'i ɗon jogii himma.1

Ina wona e
Indo-Pasifik Hirnaange wulɓo e ɓadiiɗo wulɓo, diga Sri Lanka haa Filipiin, e diga Ostireliya haa Papuwa Niyu Gini, Duuɗe Solomon e Vanuatu1
Baharu Indiya, Baharu Pasifik, Baharu Koral, Baharu Filipin, Baharu Timor e Arafura
Galle
Ɗum ɗon hoɗi nder ndiyam leɓɓol dow leydi baharu jillaandi no haayre tokooso, reef e njaareendi. Ɗum ɗon suuɗoo nder wuddu, ɗum ɗon yalta tan ngam ɗaɓɓude ñaamdu walla jahdiiɗo. Damal wuddu mum ɗon heewi bilaa kaadaaji baharu (crab) e kaakol, ngam ɗum ɗon newi yiyde.1
Njuuteendi
10 cm (3,9 in)1
Mawnde ɓurnde mawnude bee koyɗe.
Yaawre ɓurnde
ɓadii 25 km/h (16 mph)
Lumbaade, miijo tan
Hol ko nde ñaamata?
Ɗum ɗon ñaama kaadaaji baharu (crab) tokooso, shrimp e molluscs, sahaaji goɗɗi liƴƴi tokooso gaañaaɗi. Ɗum ɗon diwa dow ñaamdu, ɗon nanngira ɗum koyɗe mum, ɗon fooda ɗum haa hunuko mum no cumpol (beak), ngol ɗon tuuɓa kaakol walla nguru tiiɗngu, ngol ɗon yaltina tooke.1
Goonga!Foto Ɗirkuure taakeeje bulaaje mawnde
Ɗirkuure taakeeje bulaaje mawnde. Foto: Jens Petersen. CC BY 2.5, Wikimedia Commons.

No anndirto nde

  • Ɗirkuure tokooso, haa 10 cm bee koyɗe mum, hakkunde teddeendi mum ko wayi no 80 garam.1
  • Taakeeje bulaaje jalbooje, ko wayi no 7 haa 8 mm yaajeendi, ko wayi no 60, saakiiɗe dow nguru mum fuu.1
  • Taakeeje ɗe ɗon ndimmba bulaaje jalbooje no maande reentagol, kala jalbugol ɗon waɗa ko wayi no tataɓol sakan.1
  • Goobu ɓanndu mum ɗon ceerti diga oolo-ɗanewo haa ɗanewo-ɓaleewo ranewo, walla ranewo so ɗum ɗon fooftii.1
  • Lilliiɗe bulaaje ɗon ndewa nder gite mum.1

Doole tooke

Ina ŋata

Tooke ina yalta e ñiiƴe mum si nde ŋatii.

Hol ko tooke mum (ŋatol walla fiɗol) waɗata?

Tooke mum ɗon jogii tetrodotoxin (TTX), neurotoxin semmbiɗɗo, maanaa mum tooke ɗon bonna ɗaɗi ɓanndu (nerves). Ɗum ɗon majjina dillugol teewu (muscles) ɗi dillugol ɗon sokli, nder yimɓe ɗum ɗon waawi warde ngam teewu foofaade ɗon dara (respiratory paralysis). Alaamaaji ko ɓaawoɓaawo e majjugol nanngal yeeso e tumɗe, dooyde, muusu hoore mawngu, hoore ɗon yiila, saɗtugol haala, ɓanndu ɗon lohoo e tuutugol. Alaamaaji ɗon mbaawi fuɗɗaade hakkunde minti 15 e saa'aaji 4 caggal ŋatgol, neɗɗo oo ɗon heddoo bee hakkiilo mum haa joofnde.1

Hol no nde woni bone e yimɓe?

Bone e yimɓe: WarooɗoGooto e dabbaaji ɓurɗi bone e aduna.

Ŋatgol mum ɗon waawi warde neɗɗo. Ŋatgol muusataa, ngam ɗum neɗɗo waawi faamtaade ɗum. Sukaaɓe ɗon ɓuri nanngeede bee tooke oo. Maayde ɗon waawi waɗde hakkunde minti 20 e saa'aaji 24 caggal alaamaaji fuɗɗii.1

Hol ko nde waɗata si nde hulii?

Ɗum ɗon jalbina taakeeje mum bulaaje no reentagol dabbaaji waroowi, ɗum ɗon huutora tooke mum ngam reenude hoore mum.1

Si nde ŋatii

  • Ɗigginde e daranɗinde (pressure immobilisation): haɓɓu bandeeji elastik ɗigginiiɗo dow ŋatol, refti haɓɓu koyngal walla junngo ngal fof haa dow, haɓɓu leggal tiiɗngal (splint) e mum, ngam neɗɗo oo wona ɗoon tawa dillaani fey haa ballal arta.
  • Blue-ringed octopus walla cone snail ina waawi haɗde neɗɗo foofde tawa o fini tawon: noddu ballal, wonu hebbinaaɗo hokkude mo fooftaare e hunnduko (rescue breaths) haa yimɓe ambulans ngarta ɓe jogitoo mo.

Sahaa fof, noddu lamba ballal yaawngal (112, 000, 911) ko adii. Ɗum ko ballal arano kuuɓal, wonaa wasiyya doktaa. Aslu ballal arano

Reen hoore maa

  • Taa memu, taa nanngu, taa aaɓnu dabbaare ladde abada, hay pamaro, hay si ina wayi no ɗaanii walla maayii.
  • Accu nde nokku. Si a fottii e gooto, deeƴu, ruttu caggal seeɗa seeɗa, accu nde yaha laawol mum.
  • Si gooto e majji ŋatii ma: deeƴu, taa dillu, noddu lamba ballal yaawngal (112, 000, 911) walla yah asibiti law. Siftor no nde wayri, foto ina walla.

Nde ɗaɓɓaaki ma. Nde huutora tooke mum ngam nanngude ñaamdu walla reende hoore mum, nde ɓuri yiɗde suuɗaade. Ɓeydu anndude no reentorto

Hol no nde mawni?

Hol no nde juuti?

Ɗirkuure taakeeje bulaaje mawnde juuti ɓadii 10 cm (3,9 in)Kilip kaayit ɓadii 3 cm (1,2 in)Tarho smartphone ɓadii 15 cm (5,9 in)
juuti no bulok fijo 3 jokkondiraaɗiina waawi lumbaade njuuteendi pisin mawɗo (50 m) nder sakan 7,2

Hol no Ɗirkuure taakeeje bulaaje mawnde mawni, fottindaade e AAN?

Hiisa tan nder browser maa. Alaa ko mooftetee walla ko neletee.

Hol no nde yaawi?

ina haani anndeede

Anndal

1

Ɗirkuure taakeeje bulaaje mawnde ko gooto nder dabbaaji baharu ɓurɗi tooke nder aduna, hay so ɗum ko tokooso.1

2

Tooke mum ɗon jogii tetrodotoxin, tooke gooto oo ɗon tawee nder liƴƴi ufotooɗi (pufferfish).1

3

Alaa lekki anndaaɗo walla antitoxin ngam tetrodotoxin, tooke oo bonnataa so wulnaama walla ƴulnaama.1

4

Taakeeje mum bulaaje ko maande reentagol ngam dabbaaji waroowi, ɗe ɗon kolla ɗum jogii tooke masin.1

5

Worɓe ɗon mbaata caggal jahdugol, rewɓe ɗon mbaata caggal reenugol ɓoccooje maɓɓe ngam ɓe ñaamataa.1

Feññinoowo goonga

Fenaande: Ɗirkuure tokooso alaa bone.

Goonga: Hay so ɗum ko tokooso, ŋatgol mum ɗon waawi warde neɗɗo.1

Ngam ganduɓe tooke

Innde ganndal
Hapalochlaena lunulata
Fedde
Cone snail e octopus
Besngu
Octopodidae2
Tolno
Octopoda
Nahiyaaji
Baharu Indiya, Baharu Pasifik, Baharu Koral, Baharu Filipin, Baharu Timor e Arafura, Baharuuji mawɗi
Ɓikkoy
Debbo ɗon nawla ɓoccooje 50 haa 100, ɗum ɗon jogoo ɗe les koyɗe mum ko wayi no lewru. Ɓikkoy ɗon ngalta tokooso no paralarvae planktonic, mawnde maɓɓe ɗon wa'i no ɓiɓɓe ɗaɓɓeeje (pea).1
Duuɓi nguurndam
ɓadii duuɓi 21
Bone e yimɓe
5 / 5: Warooɗo3

Ɗo anndal iwi

  1. Greater blue-ringed octopus (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
  2. Hapalochlaena lunulata (iNaturalist): inɗe e tolnugol.
  3. Venom Wiki: darja bone, mawnude woowaaɗo e miijo yaawre ko amen. Ndaar no min hiisirta ɗum: No min betiri bone.

Kala anndal e ngoo hello ina jogii limre hollirnde iwdi mum. Si min juumii, accu min, min yiɗɓe dabbaaji, wonaa jaridaa ganndal. Wiy min e [email protected] min feewnitay.

Yaare nden ina heege! Venom Wiki ko golle neɗɗo gooto: meere, tawa tallaaji alaa, trackers alaa. Ballal pamarngal ina walla heddinde ɗum e internet.Ñaamnu yaare nden

Goɗɗi e fedde wootere: Cone snail e octopus

Ina wona kadi e: Baharu Indiya

Ñaamnu yaare ndenkooraa ballal, ina heddina ɗum meere