Venom Wiki / Banyama nyonso / Banyoka ya Australia

Nimero 0172 na 1 402

Nyoka-nkɔ́i

Notechis scutatus

Na ntina ya kombo: Babengi yango bongo mpo na milɔ́ngɔ na yango ya mwindu mpe ya mosaka-mosaka, lokola milɔ́ngɔ ya nkɔ́i.1

Ekoki kobomaMoko ya banyama oyo ekoki koboma koleka na Mabele. Soki esui yo, benga lisalisi sika sika.Lisalisi ya noki mpe antivenin ebikisaka bato mingi. Benga nimero ya urgence na yo sika sika.

Banyoka ya Australia

KosuaElyaka: Mosuni

Likama mpo na bato: Ekoki kobomaMoko ya banyama ya likama koleka na mokili.

Nyoka-nkɔ́i ezali nyoka monene oyo ezali na ngɛ́ngɛ́ makasi mpenza. Ezali kofanda na sudi ya Australie, ata na bisanga oyo ezali pembeni ya mai monene mpe na Tasmanie. Babengi yango bongo mpo na milɔ́ngɔ ya mwindu mpe ya mosaka-mosaka oyo ekokani na milɔ́ngɔ ya nkɔ́i. Kasi langi na yango ekeseni mingi. Kosuka na yango ekoki koboma moto. Yango wana, na Australie, bateyaka bato bayeba nyoka yango mpe bázala na yango na bokebi.1

Ezalaka na

Sudi ya Australie, ata na bisanga oyo ezali pembeni ya mai monene mpe na Tasmanie1

Australia & Océanie

Ebandeli

Mbala mingi nyoka-nkɔ́i ezalaka na bisika oyo ezali pembeni ya mai monene. Elingaka bisika ya potopoto, miluka ya mai, bisika babombaka mai, mpe bisika mosusu pembeni ya bibale. Na bisika ya bilanga mpe ya kobɔkɔla bibwɛlɛ, ebombamaka pembeni ya mai oyo ekaukaka te. Mbala mingi efandaka na mabele, kasi eyebi kobɛta mai, mpe ekoki komata na banzete mpe kokɔta na bandako.1

Molai

90 cm kino 2 m (3 ft kino 6,6 ft)1

Nyoka-nkɔ́i ya bonsɔ ezalaka na molai ya sɛ́ntimɛtɛlɛ 90 na ndenge na ndenge. Molai na yango ya monene ezalaka pene na sɛ́ntimɛtɛlɛ 120, mpe bamekaki moko oyo ezalaki sɛ́ntimɛtɛlɛ 200. Banyoka-nkɔ́i ya esanga Chappell bazalaka na molai ya pene na sɛ́ntimɛtɛlɛ 190 na ndenge na ndenge.

Mbangu ya likolo

pene na 7,3 km/h (4,5 mph)

Na mabele, kokanisa ya pene

Elyaka nini?

Nyoka-nkɔ́i esalelaka ngɛ́ngɛ́ na yango mpo na koboma nyama oyo eliaka. Banyoka oyo bafandaka na bisanga bazwi mitó minene na boumeli ya ntango mpo bákoka kolia banyama minene.1

Foto ya Nyoka-nkɔ́i — Nyoka-nkɔ́i. Foto: Max Tibby. CC0, Wikimedia Commons.

Ndenge ya koyeba yango

Ezali na milɔ́ngɔ ya langi ya mwindu. Milɔ́ngɔ yango ekoki komonana polele mpenza to kozala pɛtɛɛ. Langi ekoki kozala ya pɛtɛɛ to ya mwindu makasi.1
Langi na yango ya moboko ekoki kozala ya olive, ya mosaka-mosaka, ya orange-brun to ya mwindu kokɔ́. Na nse ya libumu, ezali mosaka-mosaka ya pɛtɛɛ to orange.1
Na bituluku mosusu, nyoka mosusu ezalaka na milɔ́ngɔ te. Yango wana milɔ́ngɔ yango moko ekoki te koyebisa yo na ntembe te ete ezali nyoka-nkɔ́i.1
Mbala mingi molai na yango ezalaka pene na mɛtɛlɛ 1,2. Nzoto na yango ezali makasi mpe motó na yango ezali mobuku (esongi te).1

Bakosanaka yango mbala mingi na: Langi ezali nzela ya malamu te mpo na koyeba nyoka-nkɔ́i, ata mpo na kokesenisa mitindo na yango moko na moko. Mpo na koyeba yango malamu, eleki malamu moto oyo ayebi likambo yango asala yango na esaleli ya komeka ngɛ́ngɛ́ (venom test kit) to na kotánga makaka na yango.1

Makasi ya venin

Kosua

Venin ebimaka na nzela ya mino na yango ntango esui.

Venin na yango esalaka nini?

Ngɛ́ngɛ́ ya nyoka-nkɔ́i ezali na biloko ya makasi oyo ebebisaka misisa ya nzoto (neurotoxines), biloko oyo ebongolaka ndenge makila ekangamaka (coagulants), biloko oyo ebebisaka biteni ya makila (hémolysines) mpe biloko oyo ebebisaka misuni (myotoxines). Bilembo ya liboso ezali: mpasi na esika moko ya lokolo mpe ya nkingo, nzoto kotɛ́ngama lokola nzoli, nzoto koboya koyoka mpe kobimisa motoki. Na nsima, mpasi ya kopema mpe nzoto kokufa (paralysie) ekoki koya mbangu mpenza.1

Likama na yango mpo na bato ezali boni?

Likama mpo na bato: Ekoki kobomaMoko ya banyama ya likama koleka na mokili.

Kobanda 2005 kino 2015, na Australie, nyoka-nkɔ́i nde esukaki 17% ya bato oyo nyoka esukaki mpe bayebaki nyoka yango. Na kati ya bato 119 oyo bandimisaki ete ngɛ́ngɛ́ ekɔtaki na nzoto na bango, bato 4 bakufaki. Nyoka-nkɔ́i ekoki koboma moto. Na Australie, kati na bato oyo bakufaka mpo na kosuka ya nyoka, se nyoka ya brun (brown snake) moko nde ebomaka bato koleka yango. Boyekoli moko emonisaki ete soki moto azwi lisalisi te, na kati ya bato 100 oyo esukaki, bato 40 kino 60 bakufaka.1

Nsango malamu: ba monganga bazali na nkisi (antivenin) to bosalisi mpo na yango.1

Esalaka nini ntango ebangi?

Soki nyoka emoni likama, epalanganisaka nzoto na yango ete ezala mosɛ́sɛ́, mpe etombolaka motó na likoló ya mabele. Wana nde ndenge na yango ya momesano ya komibongisa mpo na kosuka.1

Soki esui

Salelá ndenge ya kokanga na makasi mpe kotika eteni ya nzoto ningana te (pressure immobilisation). Kangá bandɛ́ minene mpe mibongi likoló ya esika nyoka esukaki, na nsima kobá kokanga na lokolo to na lobɔkɔ mobimba: kitá na nse, mpe zongá na likoló kino na mpokwa to na lisɔkɔ. Kangá lokolo to lobɔkɔ yango na ekangeli ya makasi (attelle) mpo eningana te. Na Tasmanie, esengeli te koyeba nyoka nini esukaki, mpo serɔ́ ya ngɛ́ngɛ́ (antivenin) moko ebikisaka kosuka ya banyoka nyonso ya Tasmanie.1
Immobilisation na pression: zinga bande élastique makasi likolo ya esika esui, sima mata na yango na lokolo to loboko mobimba, tia attelle, mpe tika moto aningana ata moke te kino lisalisi ekoya.
Sukola esika esui te: na lopitalo bakoki kotala venin oyo etikali na loposo mpo na kopona antivenin oyo ebongi.

Benga ntango nyonso nimero ya urgence liboso (112, 000, 911). Oyo ezali toli ya lisalisi ya liboso, ezali toli ya monganga te. Makambo ya moboko ya lisalisi ya liboso

Zala na libateli

Ata mokolo moko te, simba, kanga to silikisa nyama ya zamba te, ata ya moke, mpe ata soki emonani lokola elali to ekufi.
Tika yango esika. Soki okutani na moko, zala kimia, zonga sima malembe mpe tika ekende nzela na yango.
Soki moko esui yo: zala kimia, ningana te, benga nimero ya urgence na yo (112, 000, 911) to kende na lopitalo noki. Kanisa ndenge ezalaki, foto esalisaka.

Ezali koluka yo te. Esalelaka venin na yango mpo na kokanga bilei to komibatela, mpe elingaka mingi kobombama. Makambo mosusu mpo na komibatela

Wapi na mokili?

Afrika Azia Erópa Amerika ya Nord Amerika ya Sude Australia & Océanie

Monene na yango boni?

Molai na yango boni?

molai lokola ba pusu ya ndako 4, zolo kino mokilamolai lokola bitabe 11 oyo etiami moko na sima ya mosusuekoki kopota metre 100 na sekonde 49 (moto ya mbangu koleka asengaka 9,6)

Nyoka-nkɔ́i azali monene boni soki tokokanisi na YO?

Kaka ba calcul na navigateur na yo. Eloko moko te ebombamaka to etindamaka esika moko.

Mbangu na yango boni?

Moto oyo azali kotambola pene na 5 km/h (3,1 mph)

Nyoka-nkɔ́i pene na 7,3 km/h (4,5 mph)

Mwana na likolo ya velo pene na 12 km/h (7,5 mph)

malamu koyeba

Makambo ya solo

Na mbala moko, nyoka-nkɔ́i ekoki kobimisa ngɛ́ngɛ́ miligalame 35 kino 65, nzokande miligalame 3 ekoki koboma moto.1

Nyoka-nkɔ́i ya esanga Chappell ezali nyoka monene koleka na libota na yango. Molai na yango ya ndenge na ndenge eleki mapeko 6 (pene na mɛtɛlɛ 1,9).1

Bakoki komona nyoka-nkɔ́i ezali kobɛta mai, komata na banzete mpe kokɔta na bandako.1

Na mikili mingi ya Australie, mobeko ebatelaka nyoka-nkɔ́i. Moto oyo abomi yango to azoki yango akoki kofuta etumbu ya mbongo kino A$7 500.1

Nyoka-nkɔ́i ekoki koyika mpiko na mpio, mpe ekoki kotambola na butu oyo molunge ezali mwa mingi.1

Banyoka-nkɔ́i ya Tasmanie mingi bazalaka kimya, ekoki kozala mpo bafandaka na bisika ya mpio.1

Solo to lokuta?

Lokuta: Okoki koyeba motindo ya nyoka-nkɔ́i na langi na yango.

Solo: Langi ekeseni mingi na kati ya nyoka moko na mosusu mpe na bileko ya mbula. Yango wana ezali nzela ya malamu te mpo na koyeba nyoka. Esaleli ya komeka ngɛ́ngɛ́ to kotánga makaka nde eleki malamu.1

Mpo na ba expert ya venin

Kombo ya siansi: Notechis scutatus
Ebota: Banyoka ya Australia
Libota: Elapidae2
Molongo: Squamata
Bakontina: Australia & Océanie
Bana: Nyoka-nkɔ́i ebotaka bana na bomoi, mbala mingi 20 kino 30 na mbala moko. Mbala moko, nyoka mwasi moko ya ɛsti abotaki bana 64; yango ezalaki likambo ya ndenge na yango te.1
Likama mpo na bato: 5 / 5: Ekoki koboma3

Esika makambo euti

Tiger snake (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
Notechis scutatus (iNaturalist): bankombo mpe classification.
Venom Wiki: niveau ya likama, monene ya momesano mpe kokanisa ya mbangu ezali ya biso moko. Tala ndenge tolukaka yango: Ndenge tomekaka likama.

Likambo nyonso na lokasa oyo ezali na nimero oyo elakisi source na yango. Soki tosali libunga, limbisa biso, tozali bato oyo balingaka banyama, zulunale ya siansi te. Yebisa biso na [email protected] mpe tokobongisa yango.

Scorpion azali na nzala! Venom Wiki ezali mosala ya moto moko: ya ofele, pibilisite te mpe trackers te. Mwa mbongo moke ya kosalisa esalisaka mpo ete etikala na internet.Pesa scorpion bilei