Venom Wiki
Natal Pulpu mawɗo koode bulaaje
No. 1162 e 1 402

Pulpu mawɗo koode bulaaje

Hapalochlaena lunulata
Ko fii innde ndee: Innde mum no iwri e koode bulaaje dow nguru mum, ɗe ɓuri mawnugol ɗe pulpuuji ɓadondirɗi e mum.1
WaroowoGooto e kulle ɓurɗe warugol e aduna. Si ŋatii ma, noddu ballal jooni jooni.Ballal law e sérum antivenimeux no hisna ko ɓuri heewugol e yimɓe. Noddu nimero ballal jooni jooni.
Kokiyaasi kone e pulpuuji ŊatgolNo ñaama: Teewu
Musiiba e yimɓe: WaroowoGooto e kulle ɓurɗe musiiba nder aduna.

Pulpu mawɗo koode bulaaje ko kullal geeci tokosal hoɗowal nder ndiyam wulɗam ɗam luggaaki nder Enndo-Pasifik Hirnaange, hay takko Ostarali. Ngal no woni e kulle geeci ɓurɗe tooke nder aduna, ko fii ɗum anndugol hono ngal wayi no moƴƴi sanne.1

No hoɗi nder
Enndo-Pasifik Hirnaange tulnde e ɓadiinde tulnde, fuɗɗoraade Siri Lanka haa Filipiin, e fuɗɗoraade Ostarali haa Papuwasi Gine Hesere, Duuɗe Solomon e Wanuatu1
Geeci Enndo, Geeci Pasifik, Geeci Korayl, Geeci Filipiin, Geeci Timor e Arafura
Hello arano
Ngal no hoɗi nder ndiyam ɗam luggaaki dow ley geeci jillondirɗo, no kaaƴe helɓe, kaaƴe korayl e njaareendi. Ngal no suuɗoo nder cokkuru, no yalta tun ngam ɗaɓɓugol ñaamdu walla pulpu goɗɗo ngam rimdugol. Damal cokkuru mum no heewi heddiiɗe kraabu e kokiyaasiiji, ɗum no newna yi'ugol ngal.1
Juutugol
10 cm (3,9 in)1
Mawneendi ɓurndi fow, hay e koyɗe.
Yaawugol ɓurngol toowugol
wona 25 km/h (16 mph)
Yoowugol, miijo tun
Ko honɗun ngal ñaamata?
Ngal no ñaama kraabuuji tokosɗi, kerewetiiji e molusk, nder sahaaji goɗɗi liƴƴi tokosɗi gaañaaɗi. Ngal no diwa e dow ñaamdu mum, nanngira ndu koyɗe mum, foodda ndu haa e bek (bec) mum, mo juɓɓata kokiyaasi walla ƴiye yaasi (exosquelette), yaltina tooke.1
Goonga!Natal Pulpu mawɗo koode bulaaje
Pulpu mawɗo koode bulaaje. Natal: Jens Petersen. CC BY 2.5, Wikimedia Commons.

Hono anndirtee ngal

  • Pulpu tokosɗo, haa 10 cm hay e koyɗe mum, teddeendi mum hakkundeeri ko wona garaam 80.1
  • Koode bulaaje jalbooje, ko yaaji wona 7 haa 8 mm, ko wona 60, saaktiiɗe e nguru mum fow.1
  • Ɗee koode no njalba bulaaje lewlewɗe ngam reentingol, kala jalbol no juuta wona tataɓol segonde.1
  • Nooro ɓanndu mum no ceerti fuɗɗoraade ooleejo no okre haa ooleejo newɗo, walla daneejo seeɗa si ngal fooftii.1
  • Ceeli bulaaje no ɓenna e gite mum.1

Doole tooke ŋatgol

Ŋatgol

Tooke no yaltira ñiiƴe mum tuma ngal ŋatata.

Ko honɗun tooke mum waɗata (ŋatgol walla jukkugol)?

Tooke mum no jogii tetrodotoksin (TTX), nerotoksin semmbiniiɗo, ɗum ko tooke bonnoowo nerfuuji. Ɗum no laafna gaaɗe ɓanndu (muscles) ɗe dillagol sokli, e yimɓe no waawi warugol ko fii laafol foofaango, firti gaaɗe foofaango no ronka golligol. Maandeeji ɗin ko yeeso e tuuɗe no ɓerɓeroo, no ronka nanugol (engourdissement), tooɗagol, muusu hoore tiiɗɗo, hoore no yiiloo, caɗeele haalagol, lohugol e tuutugol. Maandeeji no waawi feeñugol hakkunde miniti 15 e saahaaji nay caggal ŋatgol, neɗɗo on no heddoo no anndi ko woni fow.1

Hono musiiba mum heewiri e yimɓe?

Musiiba e yimɓe: WaroowoGooto e kulle ɓurɗe musiiba nder aduna.

Ŋatgol mum no waawi warugol neɗɗo. Ŋatgol ngol muusaaki, ko fii ɗum neɗɗo no waawi ŋateede tawa o anndaali. Toksin on no ɓuri bonnugol sukaaɓe. Maayde no waawi waɗugol hakkunde miniti 20 e saahaaji 24 caggal fuɗɗoode maandeeji.1

Ko honɗun ngal waɗata si ngal hulii?

Ngal no jalbina koode mum bulaaje ngam reentingol kulle hiwooje, no huutora tooke mum ngam reenugol hoore mum.1

Si no ŋata

  • Haɓɓugol tiiɗngol e dartingol: taar bande elastik tiiɗnde e dow nokku ŋataaɗo on, refti e dow koyngal walla jungo on fow, haɓɓu attelle, haɗu neɗɗo on dillagol fey haa ballal hewta.
  • Pulpu koode bulaaje walla kokiyaasi kone no waawi haɗugol neɗɗo foofagol tuma o fini: noddu ballal, hebulo foofnugol mo (bouche-à-bouche) haa ambilaasi ndin hewta, ɓe nanngoo.

Adii fow noddu nimero ballal (112, 000, 911). Ɗum ko anndinal ballal adiingal, wanaa saaraangal doktoro. Ko adii nder ballal adiingal

Reen hoore maa

  • Wota a meem, wota a nanngu, wota a jalnu kullal ladde haa abada, hay si ko tokooso, hay si no yi'ee no ɗaanii walla maayii.
  • Accu ngal nokku. Si a fotti e ngal, deeƴu, ruttu ɓaawo seeɗa seeɗa, accu ngal yaha laawol mum.
  • Si gooto e majji ŋatii ma: deeƴu, wota a dillu, noddu nimero ballal (112, 000, 911) walla yahu lopitaan law. Jogo e hakkille no ngal nanndi, natal no walla.

Ngal faalaaka gaañugol ma. Ngal no huutora tooke mum ngam nanngugol ñaamdu walla reenugol hoore mum, ngal ɓuri yiɗugol suuɗaade. Ko ɓeydi fii reenugol hoore maa

Hono mawniri?

Hono juutiri?

Pulpu mawɗo koode bulaaje juuti wona 10 cm (3,9 in)Ñippirde kayitaaje wona 3 cm (1,2 in)Telefon smart wona 15 cm (5,9 in)
juuti no kaaɗe mahirɗe 3 e diisa gootono waawi yoowugol juutde pisin mawɗo (50 m) nder segonde 7,2

Hono Pulpu mawɗo koode bulaaje mawniri, si fooɗondiraama e AN?

Ko limoore tun nder navigateur maa. Alaa ko danndetee walla ko neldetee ka nokku woo.

Hono yaawiri?

moƴƴi anndugol

Humpito

1

Pulpu mawɗo koode bulaaje no woni e kulle geeci ɓurɗe tooke nder aduna, hay si ngal no tokosi.1

2

Tooke mum no jogii tetrodotoksin, toksin gooto on tawetee nder liƴƴi ufotooɗi (puffer).1

3

Alaa lekki (antidote) walla antitoksin anndaaɗo ngam tetrodotoksin, toksin on bonataa kadi si wulnaama walla defaama.1

4

Koode mum bulaaje ko maande reentinoore kulle hiwooje, no hollita ko ngal jogii tooke semmbiniiɗo sanne.1

5

Worɓe no maaya caggal rimdugol, rewɓe no maaya caggal reenugol boccoode maɓɓe ko fii ɗi salii ñaamugol.1

Bonnoowo fenaandeeji

Fenaande: Pulpu tokosɗo alaa bone.

Goonga: Hay si ngal no tokosi, ŋatgol mum no waawi warugol neɗɗo.1

Ngam ganduɓe tooke

Innde ganndal
Hapalochlaena lunulata
Fedde
Kokiyaasi kone e pulpuuji
Ɓesngu
Octopodidae2
Ordre
Octopoda
Leyɗe mawɗe
Geeci Enndo, Geeci Pasifik, Geeci Korayl, Geeci Filipiin, Geeci Timor e Arafura, Oseyanuuji
Ɓiɓɓe tokosɓe
Debbo no saaka boccoode 50 haa 100, no ronda ɗe les koyɗe mum wona lewru. Ɓiɗɗi no njalta no paralarwe tokosɗe wuurooje nder ndiyam (plankton), mawneendi petit pois.1
Duuɓi nguurndam
wona duuɓi 21
Musiiba e yimɓe
5 / 5: Waroowo3

Ɗo humpitooji ɗin iwri

  1. Greater blue-ringed octopus (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
  2. Hapalochlaena lunulata (iNaturalist): inɗe e ŋoordingol (classification).
  3. Venom Wiki: tolno musiiba, mawnugol aadaajo e miijo yaawugol ko amen. Ndaar no min ƴeewtirta ɗum: Hono min tolnirta musiiba.

Kala humpito nder ngoo hello no jogii limoore hollirnde iwdi mum. Si min juumii, yaafo, min ko yiɗɓe kulle, wanaa jaaynde ganndal. Haalan min e [email protected], min feewnitan.

Yaare nden no weelaa! Venom Wiki ko golle neɗɗo gooto: ko yoɓetaake, alaa piiblisite, alaa reweteeɓe. Kopporde tokooso no walla heddingol ɗum e enternet.Ñaamnu yaare nden

Ko ɓeydi e fedde wootere: Kokiyaasi kone e pulpuuji

No hoɗi kadi nder: Geeci Enndo

Ñaamnu yaare ndenkopporde, no heddina ɗum ko yoɓetaake