Taipan wulaa
Taipan wulaa ko mboddi wonndi e nder leydi yoornde Ostaraali. Ko mboddi nde ɓuri tooke ñawnde e nder kala ɓoddi aduna, kono nde ɓuri hersude, nde fottataa e yimɓe heewɓe. Ko nde wonndi e laaɓi loopal goɗɗuɗi, wulɓi. Ko ɗum waɗi ndeen ɗaɓɓude yimɓe ko seeɗa no feewi.1

Hono anndirtee ngal
- Ko ɓuri heewde, ko boɗeejo ɓalejo e hoore mum. Ina waawi wonde boɗeejo ɓalejo sattuɗo haa wonta haaɗo ɓuuɓɗo boɗeejo, sabu jamanuuji hitaande.1
- Ŋurmuuje heewɗe ina njogii laɓɓe ɓalɗe yaajuɗe. Ɗe ngaɗa maanɗe taƴtaaɗe no alkaatu V, ɗe tellii e caggal e les e dow ɓalli.1
- Hoore, ŋoppudu e daande ɓuri ɓalwude ɓalli: ɓalli ɗi jalbiri e jamanu jaangol, boɗeejo ɓalejo e jamanu ceeɗu.1
- Ŋurmuuje ɗee ko ɗe dillaaɗe, ɗe njogaaki ŋoppudu hakkunde. Ɗe ngoni gonɗi 23 e hakkunde ɓalli.1
- Mawɗe ɗee ina ndaɓɓi 180 cm e juutiral fof. Ɗe ɓuri mawnude ina mbaawi yettaade 250 cm.1
No jiibondiree e: Taipan geec (Oxyuranus scutellatus) ko banndiraawo mayre ɓadiiɗo. Ñiiƴe toƴƴirteeɗe taipan wulaa ɓuri raɓɓiɗde seeɗa: ko hakkunde 3,5 e 6,2 mm. Taipan geec ina wonda takko nokkuuji fombooji geec ɗi yimɓe heewi, ko ɗum waɗi yimɓe ɓuri fottude e mayre.1
Doole tooke ŋatgol
Tooke no yaltira ñiiƴe mum tuma ngal ŋatata.
Ko honɗun tooke mum waɗata (ŋatgol walla jukkugol)?
Tooke mayre ko ñawnde no feewi. Ko ɓuri fof, ina feewi e warde kulle ƴiiƴam mum wulɗam. Ƴeewndooji waɗaaɗi e doomburuuji laboratuwaar e e cellule ɓernde neɗɗo ina kollita tooke mayre ɓuri ñawnde tooke kala mboddi geec nde ƴeewndaa. Ina sikkaa ɗaɓɓol gootol tan ina waawi wonde e tooke heewɗe no warirta ɓuri yimɓe mawɓe 100. Kullel nde ɗaɓɓi, tooke ndee ina daranna ɗum ko ɓadii ɗoon e ɗoon.1
Hono musiiba mum heewiri e yimɓe?
Musiiba e yimɓe: WaroowoGooto e kulle ɓurɗe musiiba nder aduna.Tooke mayre ina e tooke ɓuri ñawnde e nder ɓoddi fof. Kono ko ɓuri heewde, nde hersotoo, nde suuɗotoo, nde deeƴi. Nde fottataa e yimɓe ko seeɗa, sabu ko e nokkuuji goɗɗuɗi woni ɗo nde wonda. Taipan geec noon ko ɓuri hulɓinde e nder ngonka ñalawmaaku, sabu jikku mum e yimɓe, e ɓadaade mum e nokkuuji fombooji geec ɗi yimɓe heewi.1
Ko honɗun ngal waɗata si ngal hulii?
Ko ɓuri heewde, nde hersotoo, nde suuɗotoo, nde deeƴi e jikku mum.1
Si no ŋata
- Haɓɓugol tiiɗngol e dartingol: taar bande elastik tiiɗnde e dow nokku ŋataaɗo on, refti e dow koyngal walla jungo on fow, haɓɓu attelle, haɗu neɗɗo on dillagol fey haa ballal hewta.
- Wota a loot nokku ŋataaɗo on: lopitaan no waawi ƴeewugol tooke heddiiɗo e nguru ngam suɓagol sérum antivenimeux moƴƴo.
Adii fow noddu nimero ballal (112, 000, 911). Ɗum ko anndinal ballal adiingal, wanaa saaraangal doktoro. Ko adii nder ballal adiingal
Reen hoore maa
- Wota a meem, wota a nanngu, wota a jalnu kullal ladde haa abada, hay si ko tokooso, hay si no yi'ee no ɗaanii walla maayii.
- Accu ngal nokku. Si a fotti e ngal, deeƴu, ruttu ɓaawo seeɗa seeɗa, accu ngal yaha laawol mum.
- Si gooto e majji ŋatii ma: deeƴu, wota a dillu, noddu nimero ballal (112, 000, 911) walla yahu lopitaan law. Jogo e hakkille no ngal nanndi, natal no walla.
Ngal faalaaka gaañugol ma. Ngal no huutora tooke mum ngam nanngugol ñaamdu walla reenugol hoore mum, ngal ɓuri yiɗugol suuɗaade. Ko ɓeydi fii reenugol hoore maa
Hoto nder aduna?
Hono mawniri?
Hono juutiri?
juuti no rawaandi 2,5, hinere haa lawol
juuti no banaanaaji 14 jokkondirɗi
no waawi taccugol meeteruuji 100 nder segonde 43 (neɗɗo ɓurɗo yaawugol sokli 9,6)Hono Taipan wulaa mawniri, si fooɗondiraama e AN?
Ko limoore tun nder navigateur maa. Alaa ko danndetee walla ko neldetee ka nokku woo.
Hono yaawiri?
Humpito
Ina sikkaa ɗaɓɓol gootol tan ina waawi wonde e tooke heewɗe no warirta ɓuri yimɓe mawɓe 100.1
E ƴeewndooji laboratuwaar waɗaaɗi e doomburuuji, yimɓe heewɓe ina mbiya ko nde ɓuri tooke ñawnde e nder ɓoddi aduna.1
Ganndo'en ina sikki ko nde majji haa duuɓi ɓadiiɗi 90, haa nde yiitaa kadi e hitaande 1972.1
Ɓalwude mayre ina waylitoo e jamanuuji hitaande: e jaangol nde ɓuri ɓalwude, ɗum ina wallita nde ɓooyde wulɗam, e ceeɗu nde ɓuri ndaneede.1
Innde "tikkunde" ndee ina jokkondiri e semmbe tooke mayre, wonaa e jikku mayre.1
Nde wonndi e nder deeɗe yimɓe, ko ɓuri heewde nde wuurata duuɓi 10 haa 15. Ina wiyee wootere e Australia Zoo wuurii ko ɓuri duuɓi 20.1
Bonnoowo fenaandeeji
Fenaande: "Tikkunde" ndee e innde mayre ina firi ko mboddi njiiɓnde, njuurdi.
Goonga: Konngol "tikkunde" ngol ina jokkondiri e no tooke mayre semmbiɗiri. Mboddi ndee, ko ɓuri heewde, nde hersotoo, nde deeƴi.1
Ngam ganduɓe tooke
- Innde ganndal
- Oxyuranus microlepidotus
- Fedde
- Ɓoɗɗi Ostarali
- Ɓesngu
- Elapidae2
- Ordre
- Squamata
- Leyɗe mawɗe
- Ostarali e Oseyani
- Ɓiɓɓe tokosɓe
- Ko nde boccotoonde. Ko ɓuri heewde, nde boccoo hakkunde boccooje 10 e 24. Nde boccoto e nder ngaska kulle muynooje ɗe ngaccii, walla e nder ceekoli kaaƴe luggiɗi.1
- Hono ngal woniri nder ladde
- Hulaaka e majjude (IUCN Red List, 2018). Ina sikkaa nde majjii e New South Wales, nde majjii kadi e diiwaan Victoria.1
- Musiiba e yimɓe
- 5 / 5: Waroowo3
Ɗo humpitooji ɗin iwri
- Inland taipan (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
- Oxyuranus microlepidotus (iNaturalist): inɗe e ŋoordingol (classification).
- Venom Wiki: tolno musiiba, mawnugol aadaajo e miijo yaawugol ko amen. Ndaar no min ƴeewtirta ɗum: Hono min tolnirta musiiba.
Kala humpito nder ngoo hello no jogii limoore hollirnde iwdi mum. Si min juumii, yaafo, min ko yiɗɓe kulle, wanaa jaaynde ganndal. Haalan min e [email protected], min feewnitan.
Ŋatgol