Venom Wiki
Natal Mboddi Tiigar
No. 0172 e 1 402

Mboddi Tiigar

Notechis scutatus
Ko fii innde ndee: Innde ndee iwri e ciiɗe mayri, ɓaleeje e oolhe, nanndituɗe e ciiɗe tiigar.1
WaroowoGooto e kulle ɓurɗe warugol e aduna. Si ŋatii ma, noddu ballal jooni jooni.Ballal law e sérum antivenimeux no hisna ko ɓuri heewugol e yimɓe. Noddu nimero ballal jooni jooni.
Ɓoɗɗi Ostarali ŊatgolNo ñaama: Teewu
Musiiba e yimɓe: WaroowoGooto e kulle ɓurɗe musiiba nder aduna.

Mboddi tiigar ko mboddi mawndi, tooke mum ko sattunde no feewi. Ina wondi to bannge worgo Ostaraali, e nder duuɗe takkiiɗe e geec mayri e Tasmaani. Innde mayre iwri e ciiɗe ɓaleeje e oolhe nanndituɗe e ciiɗe tiigar, kono goongaaji mayri ina luutndoo no feewi. Ɗakkol mayri ina waawi warde neɗɗo. Ko ɗum waɗi, yimɓe Ostaraali ina ekkitinee hulde nde e anndude nde.1

No hoɗi nder
Bannge worgo Ostaraali, e nder duuɗe takkiiɗe e geec mayri e Tasmaani1
Ostarali e Oseyani
Hello arano
Mboddi tiigar ina heewi yiyeede to takkere geec. Nde ina yiɗi nokkuuje leɓɓe, caaɗe, baraasuuji e nokkuuje goɗɗe ɓadiiɗe e ndiyam ilooyam. To nokkuuje durngol e ndemri, nde ina suuɗoo ɓadii ndiyam ngam ɗam ummotaako. Nde ina heewi wonde e leydi, kono nde ina waawi yinnaade, nde ina waawi kadi ƴentaade e lekki e nder cuuɗi.1
Juutugol
90 cm haa 2 m (3 ft haa 6,6 ft)1
Mboddi tiigar woowaandi ina heewi wonde 90 cm, ina hewta 120 cm, hiɗi woodi gooto mo juuteendi mum hewti 200 cm. Mbodde tiigar duunde Chappell ina heewi wonde 190 cm.
Yaawugol ɓurngol toowugol
wona 7,3 km/h (4,5 mph)
E leydi yoornde, miijo tun
Ko honɗun ngal ñaamata?
Mbodde tiigar ina kuutoroo tooke mum'en ngam warde ko ɗe nyaamata. Mbodde duuɗe ɗee ngonti ina mari hoore ɓurnde mawnude ngam waawde nyaamde kulle mawɗe.1
Goonga!Natal Mboddi Tiigar
Mboddi Tiigar. Natal: Max Tibby. CC0, Wikimedia Commons.

Hono anndirtee ngal

  • Nde ina mari ciiɗe ɓurɗe niɓɓude. Ciiɗe ɗee ina waawi wonde feeñuɗe no feewi, maa ɓuuɓuɗe. Goongaaji ɗi ina iwda e ɓuuɓuɗi haa e niɓɓuɗi no feewi.1
  • Goobu mayru ina waawi wonde haako-buuɓi, oolhuɗo, oranse-wojjere-maa ɓaleejo no feewi. Reedu mayru ko oolhuɗo ɓuuɓuɗo maa oranse.1
  • Hiɗi woodi e nokkuuje goɗɗe mbodde tiigar ɗe ciiɗe alaa. Ko ɗum waɗi, ciiɗe tan njaltinataa goonga.1
  • Ina heewi wonde juuteendi ko 1,2 meeteer. Ɓalli mayri ko teddundi, hoore mayri ko taƴndu.1

No jiibondiree e: Goobu wonaa laawol hoolniiɗo ngam seedtude mbodde tiigar, hay hakkunde sifaaji mum'en. Ko ɓuri moƴƴude ko neɗɗo anndo waɗa seedtorgal ngam anndude mboddi ndii: ina huutoroo kaɓirgal ƴeewirgal tooke, maa ina limoo ɓaleeje mayri.1

Doole tooke ŋatgol

Ŋatgol

Tooke no yaltira ñiiƴe mum tuma ngal ŋatata.

Ko honɗun tooke mum waɗata (ŋatgol walla jukkugol)?

Tooke mboddi tiigar ina mari tooke cemmbiɗe: ngam bonnude dadi (nerfuuji); ngam bonnude kaɓugol ƴiiƴam; ngam bonnude ƴiiƴam (luutndugol ƴiiƴam); e ngam bonnude teewu. Maandeeji arani ɗi: muuseeki to nokku ɗakkol to koyngal e daande, ɗaɗɗuuji, wuttaare, e njoorndi. Caɗeele foofaango e taƴgol ɓalli ina waawi rewde ɗum yeeso ko yaawi.1

Hono musiiba mum heewiri e yimɓe?

Musiiba e yimɓe: WaroowoGooto e kulle ɓurɗe musiiba nder aduna.

Hakkunde 2005 e 2015, mbodde tiigar ngoni 17% e yimɓe ɗe mbodde ɗakki, ɗe mboddi mum'en anndaa to Ostaraali. E nder 119 yimɓe ɓe tooke naati e ɓalli mum'en, 4 maayi. Mbodde ɗee ina mbaawi warde neɗɗo. E nder yimɓe ɓe mbodde ɓuri warde to Ostaraali, ko mboddi wojjeri tan ɓuri ɗum. Jaŋde wiyi so neɗɗo safraaka, maayde ina hewta 40% haa 60%.1

Kabaaru moƴƴo: doktoroɓe no njogii lekki (sérum antivenimeux) walla safaara ngam ɗum.1

Ko honɗun ngal waɗata si ngal hulii?

So mboddi ndii hulii, nde ina ƴaasna ɓalli mayri, nde ina ƴetta hoore mayri ka leydi, nde ina darnoo no mbodde ndarnortoo so ɗe ɗakkay.1

Si no ŋata

  • Huutoro laawol ƴettude e daɗndude: ƴetto banndu ndu dartinaa. Haɓɓu bandaas yaajuɗe, teddiiɗe e dow nokku ɗakkol ngol, refto haɓɓugol ngol e dow terɗe ɗee fof, haa e nder ɓolcol maa haa e ɓerndol. Daɗndu terɗe ɗee e leggal ngam ɗe ndartinaa. To Tasmaani, anndude mboddi ndii hatojinaa, sabu lekki tooke gooto ina safra mbodde Tasmaani fof.1
  • Haɓɓugol tiiɗngol e dartingol: taar bande elastik tiiɗnde e dow nokku ŋataaɗo on, refti e dow koyngal walla jungo on fow, haɓɓu attelle, haɗu neɗɗo on dillagol fey haa ballal hewta.
  • Wota a loot nokku ŋataaɗo on: lopitaan no waawi ƴeewugol tooke heddiiɗo e nguru ngam suɓagol sérum antivenimeux moƴƴo.

Adii fow noddu nimero ballal (112, 000, 911). Ɗum ko anndinal ballal adiingal, wanaa saaraangal doktoro. Ko adii nder ballal adiingal

Reen hoore maa

  • Wota a meem, wota a nanngu, wota a jalnu kullal ladde haa abada, hay si ko tokooso, hay si no yi'ee no ɗaanii walla maayii.
  • Accu ngal nokku. Si a fotti e ngal, deeƴu, ruttu ɓaawo seeɗa seeɗa, accu ngal yaha laawol mum.
  • Si gooto e majji ŋatii ma: deeƴu, wota a dillu, noddu nimero ballal (112, 000, 911) walla yahu lopitaan law. Jogo e hakkille no ngal nanndi, natal no walla.

Ngal faalaaka gaañugol ma. Ngal no huutora tooke mum ngam nanngugol ñaamdu walla reenugol hoore mum, ngal ɓuri yiɗugol suuɗaade. Ko ɓeydi fii reenugol hoore maa

Hono mawniri?

Hono juutiri?

Mboddi Tiigar juuti wona 2 m (6,6 ft)Welo mawɗo wona 1,8 m (5,9 ft)Oto wona 4,5 m (15 ft)
juuti no ulluuɗi suudu 4, hinere haa lawoljuuti no banaanaaji 11 jokkondirɗino waawi taccugol meeteruuji 100 nder segonde 49 (neɗɗo ɓurɗo yaawugol sokli 9,6)

Hono Mboddi Tiigar mawniri, si fooɗondiraama e AN?

Ko limoore tun nder navigateur maa. Alaa ko danndetee walla ko neldetee ka nokku woo.

Hono yaawiri?

moƴƴi anndugol

Humpito

1

Tooke ndee ina yalta ko 35 haa 65 miligaram, kono ko 3 miligaram tan ina waawi warde neɗɗo.1

2

Mboddi tiigar duunde Chappell ko ɓurndi mawnude e sifaaji ɗii fof: juuteendi mayri ina ɓura 6 koyɗe (ɓadii 1,9 meeteer).1

3

Mbodde tiigar ina mbaawi yiyeede ina njinnoo, ina ƴentoo e lekki, ina naata e nder cuuɗi.1

4

Mbodde tiigar ina ndeenee e laamu ɓurɗi heewde to Ostaraali. Warde maa gaañde ndee ina waawi addude ñawoore (amannda) haa A$7 500.1

5

Mbodde tiigar ina mbaawi muñde jaangol, ina mbaawi kadi wonde ina ndillii jemmaaji ɓurɗi wulde.1

6

Mbodde tiigar Tasmaani ina ndeeƴi, ina wayi no ɗum ko sabu ɗe ngonata ko nokkuuje ɓurɗe jaangude.1

Bonnoowo fenaandeeji

Fenaande: A waawii anndude sifaa mboddi tiigar e goobu mayru.

Goonga: Goobu ina luutndoo no feewi hakkunde mbodde e hakkunde jamanuuji, ko ɗum waɗi ɗum wonaa laawol hoolniiɗo ngam anndude mboddi. Kaɓirgal ƴeewirgal tooke maa limgal ɓaleeje ɓuri goongaaɗinde.1

Ngam ganduɓe tooke

Innde ganndal
Notechis scutatus
Fedde
Ɓoɗɗi Ostarali
Ɓesngu
Elapidae2
Ordre
Squamata
Leyɗe mawɗe
Ostarali e Oseyani
Ɓiɓɓe tokosɓe
Mbodde tiigar ina njibina sukaaɓe wuuruɓe, sabu ɗe ndaɓɓataa ɓooɗe. Ko ɗe ndibinata ina heewi wonde 20 haa 30. Laawol gooto, dewaandu fuɗnaange jibini 64.1
Musiiba e yimɓe
5 / 5: Waroowo3

Ɗo humpitooji ɗin iwri

  1. Tiger snake (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
  2. Notechis scutatus (iNaturalist): inɗe e ŋoordingol (classification).
  3. Venom Wiki: tolno musiiba, mawnugol aadaajo e miijo yaawugol ko amen. Ndaar no min ƴeewtirta ɗum: Hono min tolnirta musiiba.

Kala humpito nder ngoo hello no jogii limoore hollirnde iwdi mum. Si min juumii, yaafo, min ko yiɗɓe kulle, wanaa jaaynde ganndal. Haalan min e [email protected], min feewnitan.

Yaare nden no weelaa! Venom Wiki ko golle neɗɗo gooto: ko yoɓetaake, alaa piiblisite, alaa reweteeɓe. Kopporde tokooso no walla heddingol ɗum e enternet.Ñaamnu yaare nden

Ko ɓeydi e fedde wootere: Ɓoɗɗi Ostarali

No hoɗi kadi nder: Ostarali e Oseyani

Ñaamnu yaare ndenkopporde, no heddina ɗum ko yoɓetaake