Venom Wiki
Natal fijo Taipan takko baharu
Limre 0153 e 1 402

Taipan takko baharu

Oxyuranus scutellatus
WarooɗoGooto e dabbaaji ɓurɗi warde e aduna. Si nde ŋatii ma, noddu ballal ɗoo ɗoon.Ballal yaawngal e antivenom ina hisna ɓuri ɗuuɗɓe. Noddu lamba ballal yaawngal ɗoo ɗoon.
Ɓoɗɗi Australiya Ina ŋataIna ñaama: Teewu
Bone e yimɓe: WarooɗoGooto e dabbaaji ɓurɗi bone e aduna.

Taipan takko baharu ko gooto nder ɓoɗɗi ɓurɗi hulɓinde nder Ostireliya. Ndi ko mboddi mawndi, yaawndi, bee tooke semmbiɗɗo, ndi ɗon hoɗi takko kommbi baharu Ostireliya Rewo e Fuɗnaange, e dow duunde Niyu Gini. Ndi woni gooto nder sabaabuuji ɗi reentagol ŋatgol ɓoɗɗi ɗon jogii himma masin nder nokkuuje ɗe.1

Ina wona e
Ostireliya Rewo e Fuɗnaange (Western Australia rewo-hirnaange, Northern Territory, Cape York, Queensland fuɗnaange, New South Wales rewo) e Niyu Gini worgo1
Australiya e Oseaniya
Galle
Ndi ɗon hoɗi nder nokkuuje wulɓe, ɓurɓe ndiyam takko baharu, ladde leɗɗe monsoon, ladde leɗɗe udditiinde e nokkuuje hu'do, hay gese durngol e nokkuuje bilaa ɗe accaama. Ndi hoɗii moƴƴa nder gese rakeeri (sugarcane), ton ndi ɗon ñaama doombi. Ndi ɗon suuɗoo nder wuddeeje ɗe dabbaaji accii, leɗɗe yoorɗe ɗe nder mum woni wuddu, e kuɓɓe hu'do e bilaa.1
Njuuteendi
1,5 m haa 2,9 m (4,9 ft haa 9,5 ft)1
Juutde fuu bee laacol. Mawɗi ko heewi ko wayi no 200 cm, ndi ɓurndi juutde winndaandi juutii 290 cm.
Teddeengal
6,5 kg (14 lb)1
Yaawre ɓurnde
ɓadii 8,7 km/h (5,4 mph)
E leydi, miijo tan
Hol ko nde ñaamata?
Ndi ɗon ñaama ko ɓuri heewde doombi mawɗi, doombi tokooso e bandicoot, ndi ɗon nanngoo colli so ndi heɓii fuu. Ndi ɗon ndaara ñaamdu bee gite mum moƴƴe, so ndi yiyii ɗum ndi ɗon dara, caggal ɗum ndi ɗon fiya ŋatgol ɗuuɗngol law, ndi ɗon accita ñaamdu, ɗum ɗon dogga ɗon dimmba. Ɗum ɗon reena mboddi ndi diga ŋatgol doombi.1
Goonga!Foto Taipan takko baharu
Taipan takko baharu. Foto: Sardaka. CC BY-SA 4.0, iNaturalist.

No anndirto nde

  • Dow ɓanndu ko haako-haako ranewo walla ɗanewo-boɗeewo, sahaaji goɗɗi ɗanewo-ɓaleewo haa ɓaleejo1
  • Ɓeeleeje ɓurɗe raneede e reedu ranewo-oolo haa oolo ranewo, ko heewi bee toɓɓe oranj walla boɗeeje-raneeje1
  • Hoore juutnde, famɗunde bee taccol dow gite e yeeso ɓurɗo raneede1
  • Gite mawɗe, kurɓeeje, ɗanewe walla hazel bee toɓɓe gite mawɗe1
  • Mawndi ko heewi ɗon juuta ko wayi no 2.0 m, bee ɓanndu famɗungu1

Ina jiiɓindiree e: Ko heewi yimɓe ɗon jiilla ndi bee eastern brown snake, northern brown snake e king brown snake. Taipan takko baharu ɗon jogii hoore ɓurnde mawnude e daande famɗunde, e yeeso e hinere ɓurɗe raneede. Nder ɓoɗɗi goɗɗi ɗi, hoore e daande ɗon potti yaajeendi.1

Doole tooke

Ina ŋata

Tooke ina yalta e ñiiƴe mum si nde ŋatii.

Hol ko tooke mum (ŋatol walla fiɗol) waɗata?

Tooke mum ko ɓuri heewde ko neurotoxin, maanaa mum ɗum ɗon bonna ɗaɗi ɓanndu (nerves), ɗum ko coagulopathic kadi, maanaa mum ɗum ɗon bonna ndaaƴgol ƴiiƴam. Nder ŋatgol gooto winndaaɗo, neɗɗo ŋataaɗo oo nawnii nder minti 15 haa 30: gite mum ɗon ndaaƴa, ɓernde mum ɗon yiɗi tuutde, foofaade ɗon saɗti mo. Yimɓe goɗɗi ŋataaɓe majjinii nanngal luuɓndi (urngol) seeɗa.1

Hol no nde woni bone e yimɓe?

Bone e yimɓe: WarooɗoGooto e dabbaaji ɓurɗi bone e aduna.

Ndi ɗon limee gooto nder ɓoɗɗi ɓurɗi bone nder nokkuuje ɗe, Jamaa Cellal Aduna (WHO) ɗon limi ndi mboddi jogiindi himma nder safaara. Maayde ɗuuɗɗe winndaama diga ŋatgol mum nder duuɓi 1930 e 1940, goɗɗe ɓeydaama caggal ɗum no habaruuji ɓooyɗi.1

Kabaru moƴƴo: doktaaɓe ina njogii lekki (antivenom) walla safaara ngam ɗum.1

Hol ko nde waɗata si nde hulii?

Ko heewi ndi ɗon dogda haɓre, kono so a tikkini ndi, ndi ɗon reena hoore mum bee tikkere masin.1

Si nde ŋatii

  • Kala ŋatgol mo sikkaa ɗon sokli safaara doktaa jonta jonta. Nder ŋatgol gooto winndaaɗo, gorko ŋataaɗo oo yaaraa asibiti, ton o hokkaa ndiyam nder ɓanndu e lekki tooke (antivenom) tiger snake, o selli caggal balde 19 nder asibiti.1
  • Ɗigginde e daranɗinde (pressure immobilisation): haɓɓu bandeeji elastik ɗigginiiɗo dow ŋatol, refti haɓɓu koyngal walla junngo ngal fof haa dow, haɓɓu leggal tiiɗngal (splint) e mum, ngam neɗɗo oo wona ɗoon tawa dillaani fey haa ballal arta.
  • Taa lootu ŋatol ngol: asibiti ina waawi ƴeewde tooke heddiiɗo dow nguru ngam suɓaade antivenom (lekki tooke) mo haani.

Sahaa fof, noddu lamba ballal yaawngal (112, 000, 911) ko adii. Ɗum ko ballal arano kuuɓal, wonaa wasiyya doktaa. Aslu ballal arano

Reen hoore maa

  • Taa memu, taa nanngu, taa aaɓnu dabbaare ladde abada, hay pamaro, hay si ina wayi no ɗaanii walla maayii.
  • Accu nde nokku. Si a fottii e gooto, deeƴu, ruttu caggal seeɗa seeɗa, accu nde yaha laawol mum.
  • Si gooto e majji ŋatii ma: deeƴu, taa dillu, noddu lamba ballal yaawngal (112, 000, 911) walla yah asibiti law. Siftor no nde wayri, foto ina walla.

Nde ɗaɓɓaaki ma. Nde huutora tooke mum ngam nanngude ñaamdu walla reende hoore mum, nde ɓuri yiɗde suuɗaade. Ɓeydu anndude no reentorto

Hol no nde mawni?

Hol no nde juuti?

Taipan takko baharu juuti ɓadii 2,9 m (9,5 ft)Keke mawɗo ɓadii 1,8 m (5,9 ft)Mota ɓadii 4,5 m (15 ft)

Hol no nde teddi?

teddi no ullundi galle 1,5
juuti no dawaaɗi 3, hinere haa laacijuuti no ayaba 16 jokkondiraaɗiteddi ɓadii no ullundu galleina waawi dogde meeter 100 nder sakan 41 (neɗɗo ɓurɗo yaawde ina haani 9,6)

Hol no Taipan takko baharu mawni, fottindaade e AAN?

Hiisa tan nder browser maa. Alaa ko mooftetee walla ko neletee.

Hol no nde yaawi?

ina haani anndeede

Anndal

1

Taipan takko baharu ɓurndi juutde winndaandi juutii 2.9 m, teddii 6.5 kg, yimɓe ɗuuɗɓe ɗon sikka ɓoɗɗi ɓurɗi mawnude haa 3.3 m ɗon ngoodi.1

2

Laawol wargo mum, dargol, fiyugol e accitagol ñaamdu, ɗon nanndi bee mamba ɓaleendi Afirka.1

3

Ndi woni mboddi tooke ɗiɗaburndi nder juutde nder Ostireliya, caggal king brown snake.1

4

Ɓikkoy ngaltuɓe nder ɓoccooje ɗon mawna law, ɓe ɗon njotta ko wayi no 1.0 m nder hitaande maɓɓe arandeere.1

5

Ndi ɗon waawi ɓurde heewde caggal nde paaɓe mawɗe cane toad naatnaa Ostireliya nder 1935.1

Feññinoowo goonga

Fenaande: Mboddi ndi ɗon suuɗoo dow leɗɗe, ɗon yanoo dow yimɓe, ɗon rewa yimɓe saa'aaji ɗuuɗɗi.

Goonga: Habaruuji suuɗagol mum dow leɗɗe e yanagol dow yimɓe saaktaama nder jaridaaji e defte, kono nanngooɓe ɓoɗɗi ɗon mbi'a ndi ɗon hersa, ɗon dogda haɓre. Ndi ɗon reena hoore mum bee tikkere masin tan so a tikkini ndi.1

Ngam ganduɓe tooke

Innde ganndal
Oxyuranus scutellatus
Fedde
Ɓoɗɗi Australiya
Besngu
Elapidae2
Tolno
Squamata
Nahiyaaji
Australiya e Oseaniya
Ɓikkoy
Ndi ɗon nawla ɓoccooje 7 haa 20. Ɓoccooje ɗon ngoɗɗa balde 60 haa 80 ado ɓikkoy ngalta, ɓikkoy ɗon njuuti 30 haa 34 cm.1
Hol no nde wonata e ladde
Bone majjugol famɗuɗo masin (Least Concern, IUCN)1
Bone e yimɓe
5 / 5: Warooɗo3

Ɗo anndal iwi

  1. Coastal taipan (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
  2. Oxyuranus scutellatus (iNaturalist): inɗe e tolnugol.
  3. Venom Wiki: darja bone, mawnude woowaaɗo e miijo yaawre ko amen. Ndaar no min hiisirta ɗum: No min betiri bone.

Kala anndal e ngoo hello ina jogii limre hollirnde iwdi mum. Si min juumii, accu min, min yiɗɓe dabbaaji, wonaa jaridaa ganndal. Wiy min e [email protected] min feewnitay.

Yaare nden ina heege! Venom Wiki ko golle neɗɗo gooto: meere, tawa tallaaji alaa, trackers alaa. Ballal pamarngal ina walla heddinde ɗum e internet.Ñaamnu yaare nden

Goɗɗi e fedde wootere: Ɓoɗɗi Australiya

Ina wona kadi e: Australiya e Oseaniya

Ñaamnu yaare ndenkooraa ballal, ina heddina ɗum meere