Kobra Misra
Kobra Misra ko mboddi gootndi e ɓoɗɗi ɓurɗi tooke e Afrik Rewo. Ina wuuri e ko heewi e Afrik Rewo e ladde sawaan Afrik Hirnaange, ko heewi ina wuura takko yimɓe, e sahaaji goɗɗi ina naata e gure e cuuɗi. Ŋatgol mum ina hulbinii, ɗum waɗi ina moƴƴi anndude no ndi wayi.1

No anndirte ngal
- Hoore mum mawnde, leɓɓiinde ina seerti seeɗa e daande mum, ina waawi sankude kaafahi no kobraaji goɗɗi.1
- Ko ɓuri heewde e majji ko ooleeji (brun), newɗi walla niɓɓuɗi, ko heewi e maande wayde no tokkol gonɗi les yiitere.1
- Goɗɗi ina boɗeeji no njamndi cuivre walla ŋoorɗi-ooleeji, ɗi Marok ko ɓaleeji, hedde ɓanndu fof.1
- Reedu mum ko ɓuri heewde ina daneeji no kereem, ooleeji, ŋoorɗi, ŋoorɗi-bulaaji, ooleeji ɓaleeɗi walla ɓaleeji, ko heewi e toɓɓe ɓaleeje.1
- Ko mboddi mawndi, juutde mum hakkundeere ko hedde 1,4 meeteer.1
Doole tooke
Tooke ngal ina yaltira ñiiƴe mum so ina ŋata.
Hol ko tooke ŋatgol mum waɗata?
Tooke mum ko ɓuri heewde ko nerotoksin, ɗe ina bonna nerfuuji, e sitotoksin, ɗe ina bonna ceeɗe ɓanndu. Tooke oo ina haɗa kabaruuji nerfuuji yettaade e gaaɗe ɓanndu (muscles), e caggal ɗum ina bonna kadi ɓernde e ɓuuɓe (poumons), ɗum ina waawi warde sabu foofaango ina dara. Ŋatgol ina addana muusu e nokku ŋataaɗo oo, ufeede tiiɗɗo, ƴiiƴam mooftiiɗam les nguru (bleu), fooɗe ndiyam e nguru (cloques) e maayde teewu (nécrose), ina waawi kadi addude muusu hoore, tuutde, hoore ina yiiloo, dillooji ɓanndu ɗi jogaaki (convulsions) walla laafol (paralysie).1
Hol no bone mum heewiri e yimɓe?
Bone e yimɓe: BareejoWootere e kulle ɓurɗe bone e aduna.Tooke mum ina semmbini haa ina waawi warde neɗɗo. Ŋatgol gootol ina waawi yaltinde hakkunde mg 175 haa 300 tooke. Tooke mum ina gollira seeɗa seeɗa, warataa sahaa kala. Tooke ɓoɗɗi Afrik Rewo, ɓuri noon Misra, Tiniisi, Alseri e Libi, ina ɓuri semmbinde tooke ɓoɗɗi worgo e hirnaange.1
Kabaaru moƴƴo: doktooruuji ina njogii lekki (sérum antivenimeux) walla safaara ngam ɗum.1
Hol ko ngal waɗata so ina hula?
So ɓadaama, ko heewi ina etoo dogde, kono so hulbinaama ina ƴella, sanka kaafahi mum, ŋata.1
So ina ŋata
- Yahu opitaal law: sérum antivenimeux ko ɗum woni safaara. E geɗal 2018, gorko ŋataaɗo nawaama Misra, safraa e sérum antivenimeux, o selli fof.1
- Haɗ neɗɗo oo dillaade, deƴƴin mo, ittu jabbe e kala ko tiiɗi, yahra mo opitaal law: sérum antivenimeux woni safaara.
Adii fof noddu nimero urgence (112, 000, 911). Ɗum ko anndinal ballal adiingal, wonaa saaraangal doktoor. Ko adii e ballal adiingal
Reen hoore maa
- Wota a meem, wota a nanngu, wota a ñiŋŋu kullal ladde haa abada, hay so ngal ina famɗi, hay so ina nanndi e ɗaaniingal walla maayngal.
- Accu ngal nokku. So a fotti e ngal, deƴƴu, ruttu ɓaawo seeɗa seeɗa, accu ngal yaha laawol mum.
- So gooto ŋatii ma: deƴƴu, wota a dillu, noddu nimero urgence (112, 000, 911) walla yahu opitaal law. Jogo e hakkille no ngal nanndi, natal ina walla.
Ngal faalaaka gaañde ma. Ina huutoroo tooke mum ngam nanngude ñaamdu walla reenaade, ina ɓuri yiɗde suuɗaade. Ɓeydu anndude no reentortoo
Hol to e aduna?
Hol no mawniri?
Hol no juutiri?
juutde no dawaaɗi 2,5, hinere haa lawol
juutde no banaanaaji 14 sammondiraaɗi
ina waawi taƴde 100 meeteer e segonde 44 (neɗɗo ɓurɗo yaawde ina sokli 9,6)Hol no Kobra Misra mawniri, so fooɗondiraama e AN?
Limgal tan e navigatoor maa. Alaa ko danndetee walla ko neldetee.
Hol no yaawiri?
Humpito
Ko ɓuri heewde e iwdi kiɗɗi ina mbiya ko kobra Misra wari Kileopaatra e rewɓe ɗiɗo carwooɓe mo, kono ganduɓe jooni ina njiylitoo ɗum.1
Firawnaaɓe Misra kiɗɗo ina ɓoornoo kobra natanaaɗo, uraeus, e kaala laamu mum en (diadème), no maande laamu.1
E 2006, kobra jogaaɗo e galle dogi e Toronto, ɗum waɗi yimɓe ɗaccii suudu wootere ko ɓuri lebbi jowi.1
E 2011, kobra debbo jogiindi tooke majjii e Bronx Zoo, tawaa e korne niɓɓiɗɗe e suudu kulle wuuroonde ñalɗi jeegom caggal ɗum. Gollooɓe ɗoon noddiri ndi "Mia", ngam "missing in action" (majjuɗo e haɓre).1
Ko heewi ina tawee e ndiyam, windaama kadi ina yoowa e Geec Mediteraane.1
Feññinoowo fenaande
Fenaande: Kobraaji Misra ina tuha tooke, no kobraaji Afrik goɗɗi.
Goonga: Ndee noone tuhataa tooke. Ina naatna tooke mum e ŋatgol.1
Ɗo humpito iwri
- Egyptian cobra (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
- Naja haje (iNaturalist): inɗe e ceergal.
- Venom Wiki: tolno bone, mawnude heewnde e miijo yaawde ko amen. Yiy no men keɓirta ɗum: No men tolnirta bone.
Kala humpito e ngoo hello ina jogii limoore hollirnde iwdi mum. So men juumii, yaafo, men ko yiɗɓe kulle, wonaa jaaynde ganndal. Wiy men e [email protected], men feewnita.
Ŋatgol

