Liingu puffer Sapoŋ
Liingu puffer Sapoŋ, ngu noddirtee kadi puffer tiigar walla torafugu, ko liingu wuurngu e geeci ɓuuɓɗi ɗi luggaani e takko Aazi Fuɗnaange. Ina lollori no ñaamdu e Sapoŋ, kono heeñere mum e ɓeyɗe boccoode mum (ovaires) ina njogii toksin semmbinɗo, ɗum waɗi ina haani defeede e reentaade sanne. Ina woni kadi kullal mawngal e ƴeewndooji jenetik.1

Doole tooke ɓanndu
Ina bonna tan so huunde ñaamii ngal.
Hol ko tooke ɓanndu mum waɗata?
Ngu ina jogii tooke ɓanndu, wonaa tooke ŋatgol. Terɗe mum goɗɗe ina njogii tetrodotoksin, huunde toksik sanne, ina ɓuri heewde e heeñere e ɓeyɗe boccoode, ina woodi seeɗa e teeŋe (intestins) e teewu, alaa e nguru e testikiluuji.1
Hol no bone mum heewiri e yimɓe?
Bone e yimɓe: BareejoWootere e kulle ɓurɗe bone e aduna.Terɗe mum ina njogii toksin semmbinɗo sanne, ɗum waɗi heeñere e ɓeyɗe boccoode ko geɗe bonɗe ñaameede. Teewu e nguru tan ko geɗe ɗe ñaametee tawa alaa bone, so ɗum defaama no sarɗiiji njamiri.1
So neɗɗo meemii ngal walla ñaamii ngal
- So neɗɗo ñaamii ɗum walla ina jogii maandeeji caggal ñaamde ɗum: noddu nimero urgence walla centre antipoison ɗoo e sahaa oo.
Adii fof noddu nimero urgence (112, 000, 911). Ɗum ko anndinal ballal adiingal, wonaa saaraangal doktoor. Ko adii e ballal adiingal
Reen hoore maa
- Wota a meem, wota a nanngu, wota a ñiŋŋu kullal ladde haa abada, hay so ngal ina famɗi, hay so ina nanndi e ɗaaniingal walla maayngal.
- Accu ngal nokku. So a fotti e ngal, deƴƴu, ruttu ɓaawo seeɗa seeɗa, accu ngal yaha laawol mum.
- So a meemii ngal walla a ñaamii ngal: wota a moomtu gite maa walla hunduko maa, loot juuɗe maa, heɓ ballal cafrol.
Ngal faalaaka gaañde ma. Tooke mum woni tan ngam wota huunde ñaam ngal. Ɓeydu anndude no reentortoo
Hol no mawniri?
Hol no juutiri?
juutde no banaanaaji 2 sammondiraaɗi
juutde no kaaɗe mahirɗe 12 ɗaɓɓondiraaɗe
ina waawi yoowde juuteendi pisin mawɗo (50 m) e segonde 45Hol no Liingu puffer Sapoŋ mawniri, so fooɗondiraama e AN?
Limgal tan e navigatoor maa. Alaa ko danndetee walla ko neldetee.
Hol no yaawiri?
Humpito
Fannu ɓe mbaylii jenetik (génétiquement modifiée) innde mum 22-seiki fugu, firti fugu teeminannde 22ɓiire, ittaa genuuji reseptoor leptin nay, ɗum ina ɓeyda yiɗde ñaamde. E hakkunde, ina mawna law laabi 1,9 ko ɓuri torafugu woowaaɗo, ina yeeyee no ñaamdu.1
Genom mum ina woni e ɓurɗe tokoosde e kulle jogiiɗe ƴiye keeci ɗe anndaa, ko ngu genom kullal ƴiye keeci adanngu caggal genom neɗɗo ngu saakaa e yimɓe fof.1
Genom mum ina jogii hedde 6% e kawte baas genom neɗɗo, kono ina jogii kromosomuuji 22, ɓadii 23 yimɓe.1
Ina woni e liƴƴi ɓurɗi tiiɗde coggu e njeeygu e Sapoŋ.1
Ina huutoree no genom referaas (référence) ngam wallude heɓtinde genuuji e genom neɗɗo e kulle jogiiɗe ƴiye keeci goɗɗe.1
Ngam ganduɓe tooke
- Innde ganndal
- Takifugu rubripes
- Fedde
- Kulle goɗɗe jogiiɗe tooke ɓanndu
- Ɓesngu
- Tetraodontidae2
- Ordre
- Tetraodontiformes
- Leyɗe mawɗe
- Geec Pasifik, Geece mawɗe
- Ɓiɓɓe tokooso
- Saakgol boccoode ina waɗa e estuaruuji. Liƴƴi tokoosi ina keddoo e hunnduko maaje e lagunaaji hedde hitaande wootere hade ɗi eggude haa abada e geec mawɗo.1
- Hol no ngal woniri e ladde
- Ina ɓadii kulol majjude1
- Bone e yimɓe
- 5 / 5: Bareejo3
Ɗo humpito iwri
- Takifugu rubripes (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
- Takifugu rubripes (iNaturalist): inɗe e ceergal.
- Venom Wiki: tolno bone, mawnude heewnde e miijo yaawde ko amen. Yiy no men keɓirta ɗum: No men tolnirta bone.
Kala humpito e ngoo hello ina jogii limoore hollirnde iwdi mum. So men juumii, yaafo, men ko yiɗɓe kulle, wonaa jaaynde ganndal. Wiy men e [email protected], men feewnita.
Ina bonna so ñaamaama