Liingu ufotoongu Sapoŋ
Liingu ufotoongu Sapoŋ, ngu noddirtee kadi puffer tiigar walla torafugu, ko liingu hoɗngu nder geeci ɓuuɓɗi ɗi luggaaki takko Aazi Fuunaange. Ngu no lollori no ñaamdu nder Sapoŋ, kono heeñere mum e ɓeyɗe boccoode mum (ovaires) no njogii toksin semmbiniiɗo, ko fii ɗum no haani defeede e reentagol sanne. Ngu no woni kadi kullal mawngal nder ƴeewndooji jenetik.1

Doole tooke
Ngal bonataa si wanaa huunde ñaamii ngal.
Ko honɗun tooke ɓanndu mum waɗata?
Ngu no jogii tooke ɓanndu, wanaa tooke ŋatgol. Terɗe mum goɗɗe no njogii tetrodotoksin, huunde toksik sanne, no ɓuri heewugol nder heeñere e ɓeyɗe boccoode, no woodi seeɗa nder teeŋe (intestins) e teewu, alaa nder nguru e testikiluuji.1
Hono musiiba mum heewiri e yimɓe?
Musiiba e yimɓe: WaroowoGooto e kulle ɓurɗe musiiba nder aduna.Terɗe mum no njogii toksin semmbiniiɗo sanne, ko fii ɗum heeñere e ɓeyɗe boccoode ko geɗe bonɗe ñaameede. Teewu e nguru tun ko geɗe ɗe ñaametee tawa alaa bone, si ɗum defaama no sarɗiiji njamiri.1
Si neɗɗo meemii walla ñaamii ngal
- Si neɗɗo ñaamii ngal walla no jogii maandeeji caggal ñaamugol ngal: noddu nimero ballal walla centre antipoison jooni jooni.
Adii fow noddu nimero ballal (112, 000, 911). Ɗum ko anndinal ballal adiingal, wanaa saaraangal doktoro. Ko adii nder ballal adiingal
Reen hoore maa
- Wota a meem, wota a nanngu, wota a jalnu kullal ladde haa abada, hay si ko tokooso, hay si no yi'ee no ɗaanii walla maayii.
- Accu ngal nokku. Si a fotti e ngal, deeƴu, ruttu ɓaawo seeɗa seeɗa, accu ngal yaha laawol mum.
- Si a meemii walla a ñaamii ngal: wota a moomtu gite maa walla hunuko maa, loot juuɗe maa, heɓu ballal doktoro.
Ngal faalaaka gaañugol ma. Tooke mum woodi tun ngam wota huunde ñaam ngal. Ko ɓeydi fii reenugol hoore maa
Hono mawniri?
Hono juutiri?
juuti no banaanaaji 2 jokkondirɗi
juuti no kaaɗe mahirɗe 12 e diisa gooto
no waawi yoowugol juutde pisin mawɗo (50 m) nder segonde 45Hono Liingu ufotoongu Sapoŋ mawniri, si fooɗondiraama e AN?
Ko limoore tun nder navigateur maa. Alaa ko danndetee walla ko neldetee ka nokku woo.
Hono yaawiri?
Humpito
Fannu ɓe mbaylii jenetik (génétiquement modifiée) innde mum 22-seiki fugu, firti fugu teemedannde 22ɓiire, ittaa genuuji reseptoor leptin nay, ɗum no ɓeyda yiɗugol ñaamugol. Nder hakkunde, ngu no mawna law laabi 1,9 ko ɓuri torafugu woowaaɗo, ngu no yeeyee no ñaamdu.1
Genom mum no woni e ɓurɗe tokosugol e kulle jogiiɗe ƴiye keeci ɗe anndaa, ko ngu genom kullal ƴiye keeci adanngu caggal genom neɗɗo ngu saakaa e yimɓe fow.1
Genom mum no jogii wona 6% e kawte baas genom neɗɗo, kono no jogii kromosomuuji 22, ɓadii 23 yimɓe.1
Ngu no woni e liƴƴi ɓurɗi tiiɗugol coggu nder njeeygu Sapoŋ.1
Ngu no huutoree no genom referaas (référence) ngam wallugol heɓtingol genuuji nder genom neɗɗo e kulle jogiiɗe ƴiye keeci goɗɗe.1
Ngam ganduɓe tooke
- Innde ganndal
- Takifugu rubripes
- Fedde
- Kulle goɗɗe tookeeje ɓanndu
- Ɓesngu
- Tetraodontidae2
- Ordre
- Tetraodontiformes
- Leyɗe mawɗe
- Geeci Pasifik, Oseyanuuji
- Ɓiɓɓe tokosɓe
- Saakugol boccoode no waɗa nder estuaruuji. Liƴƴi tokosɗi no keddoo nder hunnduko maaje e lagunaaji wona hiitaande wootere hade ɗi eggugol haa abada nder geeci mawɗo.1
- Hono ngal woniri nder ladde
- No ɓadii kulol majjugol1
- Musiiba e yimɓe
- 5 / 5: Waroowo3
Ɗo humpitooji ɗin iwri
- Takifugu rubripes (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
- Takifugu rubripes (iNaturalist): inɗe e ŋoordingol (classification).
- Venom Wiki: tolno musiiba, mawnugol aadaajo e miijo yaawugol ko amen. Ndaar no min ƴeewtirta ɗum: Hono min tolnirta musiiba.
Kala humpito nder ngoo hello no jogii limoore hollirnde iwdi mum. Si min juumii, yaafo, min ko yiɗɓe kulle, wanaa jaaynde ganndal. Haalan min e [email protected], min feewnitan.
Tooke si ñaamaama