Wipeer cerkeeje siy Enndo
Wipeer cerkeeje siy ko mboddi tokoosndi jogiindi tooke, wuurndi e Hakkunde Fuɗnaange, Aazi Hakkundeere e leyɗe Enndo e ɓadiiɗe ɗum. Ko ndi ɓuri tokoosde e "ɓoɗɗi mawɗi nay" Enndo ɗi ɓuri addude ŋatgol e maayde. Ina newi haa ina waawi yiyaaka, ɗum ina woni e sabaabuuji ɗi ndi ŋatata yimɓe heewɓe.1

No anndirte ngal
- Ina tokoosi, ko heewi ɓurataa 60 cm juutde fof1
- Ɓanndu ooleeru newndu, ŋoorndu, boɗeeru seeɗa, oliiw walla ooleeru newndu, e toɓɓe daneeje taariiɗe e ooleeje niɓɓuɗe1
- Mbaydi daneere wayre no kuruus walla labbo gaaɗe tati (trident) dow hoore1
- Ceergal ngal yiyataake law iwrungal e yiitere haa e korne hunnduko1
- Reedu daneeru haa rose seeɗa, e sahaaji goɗɗi e toɓɓe ooleeje1
Doole tooke
Tooke ngal ina yaltira ñiiƴe mum so ina ŋata.
Hol ko tooke ŋatgol mum waɗata?
Tooke mum ina addana ufeede e muusu nder hojomaaji seeɗa caggal ŋatgol, ufeede ina waawi saaktaade e terɗe ŋataaɗe ɗee fof nder waktuuji 12 haa 24, fooɗe (cloques) ina mbaɗoo e nguru. Geɗe ɓurɗe bonde ina tawee e ɓanndu fof: caɗeele ƴiiƴam e ŋoragol mum, ƴiiƴam ina yalta e reedu, ɓuuɓe (poumons), kinal walla e coofe, e ina gasa kadi soos (choc). Ko ɓuri heewde e nawnuɓe ina njaltina coofe seeɗa walla alaa fof hakkunde waktuuji seeɗa haa ñalɗi jeegom caggal ŋatgol.1
Hol no bone mum heewiri e yimɓe?
Bone e yimɓe: BareejoWootere e kulle ɓurɗe bone e aduna.Hedde 20% e ŋatgol mum warnoo, kono jooni maayde ina famɗi sanne sabu sérum antivenimeux ina woodi. Ina woni e noone ɗe ɓuri addude ŋatgol ɓoɗɗi, sabu ina yiyataake law, ina tikkoo sanne sanne.1
Kabaaru moƴƴo: doktooruuji ina njogii lekki (sérum antivenimeux) walla safaara ngam ɗum.1
Hol ko ngal waɗata so ina hula?
So ina hulbinaa ina taarnoo laabi ɗiɗi no limoore 8, hoore mum ina hakkunde, ngam ndi waawa diwde e ŋatde no resoor (ressort) accitaaɗo.1
So ina ŋata
- Safaara sérum antivenimeux e naatnude ndiyam e nder laabi ƴiiƴam (perfusion) nder waktuuji seeɗa caggal ŋatgol ina tilsi ngam neɗɗo oo hisa.1
- Haɗ neɗɗo oo dillaade, deƴƴin mo, jogo terɗe ŋataaɗe ɗee e toownde ɓernde, ittu jabbe e kala ko tiiɗi, yahra mo opitaal law.
Adii fof noddu nimero urgence (112, 000, 911). Ɗum ko anndinal ballal adiingal, wonaa saaraangal doktoor. Ko adii e ballal adiingal
Reen hoore maa
- Wota a meem, wota a nanngu, wota a ñiŋŋu kullal ladde haa abada, hay so ngal ina famɗi, hay so ina nanndi e ɗaaniingal walla maayngal.
- Accu ngal nokku. So a fotti e ngal, deƴƴu, ruttu ɓaawo seeɗa seeɗa, accu ngal yaha laawol mum.
- So gooto ŋatii ma: deƴƴu, wota a dillu, noddu nimero urgence (112, 000, 911) walla yahu opitaal law. Jogo e hakkille no ngal nanndi, natal ina walla.
Ngal faalaaka gaañde ma. Ina huutoroo tooke mum ngam nanngude ñaamdu walla reenaade, ina ɓuri yiɗde suuɗaade. Ɓeydu anndude no reentortoo
Hol to e aduna?
Hol no mawniri?
Hol no juutiri?
juutde no ulluuɗi galle 1,5, hinere haa lawol
juutde no banaanaaji 4 sammondiraaɗi
ina waawi taƴde 100 meeteer e segonde 110 (neɗɗo ɓurɗo yaawde ina sokli 9,6)Hol no Wipeer cerkeeje siy Enndo mawniri, so fooɗondiraama e AN?
Limgal tan e navigatoor maa. Alaa ko danndetee walla ko neldetee.
Hol no yaawiri?
Humpito
E hakkunde, ina waɗa hedde 18 mg tooke yoorɗo, ɓurɗo fof mo windaa ko 72 mg. Foti tooke waroowo neɗɗo mawɗo ina sikkaa ko 5 mg tan.1
So toɓo ina waɗa, haa 80% e mawɗi ina mbaawi ƴeneede e leɗɗe tokooseeje e lekki. Laawol gootol, hedde ɓoɗɗi 20 yiyaama ina mooɓii e dow kaktus gooto walla lekki tokooso.1
Ko ɓuri heewde ina yaha e balabe (sidewinding), ina anndi ɗum sanne, ina yaawi no haaynirta. Nokkuuje ɗiɗi tan e ɓanndu mum memata leydi guleendi ndii, ɗum ina gasa ina wallitana ndi wota ndi wuloo haa ɓurta.1
Tooke mum ina huutoree ngam waɗde lekki goɗɗi, ko wayi no ekistatin, lekki haɗoowo ƴiiƴam ŋoraade mo waawi waɗeede e simi (chimie), e ekarin, mo kuutortee e ƴeewndo ŋoragol ƴiiƴam.1
E nokkuuje rewo ɗo ndi wuuri, ina ɗaanoo dabbunde fof (hibernation).1
Ɗo humpito iwri
- Echis carinatus (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
- Echis carinatus (iNaturalist): inɗe e ceergal.
- Venom Wiki: tolno bone, mawnude heewnde e miijo yaawde ko amen. Yiy no men keɓirta ɗum: No men tolnirta bone.
Kala humpito e ngoo hello ina jogii limoore hollirnde iwdi mum. So men juumii, yaafo, men ko yiɗɓe kulle, wonaa jaaynde ganndal. Wiy men e [email protected], men feewnita.
Ŋatgol

