Kobra Enndo
Kobra Enndo ko mboddi tooke ɓanndu mum teddi, wuurndi e nder leyɗe Enndo e ɓadiiɗe ɗum (sous-continent indien). Ina anndiraa kaafahi mum mawɗo mo ndi sankata so ina hulbinaa. Ina woni e ɓoɗɗi nay ɗi ɓuri ŋatde yimɓe e Enndo e Siri Lanka, ɗum waɗi anndude no heɓtirtee ndi ina moƴƴi sanne.1

No anndirte ngal
- Kaafahi mawɗo seeɗa, mo ndi sankata so ina hulbinaa.1
- Heewɓe e majji ina njogii maande e caggal kaafahi oo: mbaydi ɗiɗi kerlotiiɗi wayɗi no gite, jokkondiraaɗi e ceergal ƴeeƴiingal, ina nanndi e lunetaaji.1
- Nooro mum ina ceertoo sanne. Les ɓanndu ina waawi wonde ŋoorɗo, ooleejo, ooleejo newɗo, ooleejo (brun), boɗeejo seeɗa walla ɓaleejo, mawɗi keewɗi ina njogii toɓɓe daneeje e ɓaleeje (no lamɗam e piiment) e cerkeeje dow ɓanndu.1
- Mawɗi Pakistaan Worgo ko heewi ina ɓaleeji fof dow, les ɓanndu ina newi.1
Ina heewi waylondireede e: Mboddi doombi Fuɗnaange (Oriental rat snake) ina heewi jillondireede e ndii kobra, kono ina ɓuri juutde sanne, ɓanndu mum ina ɓuri yiyeede ina jogii tuggaaje. Kobra yiitere wootere (monocled cobra) ina jogii mbaydi wayndi no O e caggal kaafahi mum, kono kobra Enndo ina jogii mbaydi lunetaaji. Kobra Kaspiyeen ina waawi jillondireede e mayri ɗo ɗi ndenndi e Pakistaan e Afganistaan, kono ndi ɓaleeɓataa fof abadaa.1
Doole tooke
Tooke ngal ina yaltira ñiiƴe mum so ina ŋata.
Hol ko tooke ŋatgol mum waɗata?
Tooke mum ko ɓuri heewde ina jogii nerotoksin semmbinɗo, bonnoowo nerfuuji, e kardiyotoksin, bonnoowo ɓernde. Nerotoksin oo ina laafna gaaɗe ɓanndu (muscles), ŋatgol tiiɗngol ina waawi addude foofaango ina dara (insuffisance respiratoire) walla ɓernde ina dara (arrêt cardiaque). Maandeeji ina mbaawi feeñde hakkunde hojomaaji 15 e waktuuji ɗiɗi caggal ŋatgol. Maandeeji adiiɗi ko muusu tiiɗɗo e nokku ŋataaɗo oo e ufeede saaktotoongo e terɗe ŋataaɗe ɗee, refti nguru ina ɓaleeɓoo, ina fooɗoo (cloques), e muusu hoore, yiɗde tuutde, tuutde, hoore ina yiiloo e ɗoyngol.1
Hol no bone mum heewiri e yimɓe?
Bone e yimɓe: BareejoWootere e kulle ɓurɗe bone e aduna.Ina ŋata yimɓe heewɓe, ko ɓuri heewde e ŋatgol ɓoɗɗi e Banngalaades ko ndi. E ƴeewndo gooto, yimɓe ŋataaɓe ɓe safraaka, ko hedde 20 haa 30% maayi. E ƴeewndo goɗɗo e nawnuɓe heɓɓe safaara law, ko 9% maayi. Foti tooke ko ndi naatnata ina ceertoo e kala ŋatgol.1
Kabaaru moƴƴo: doktooruuji ina njogii lekki (sérum antivenimeux) walla safaara ngam ɗum.1
Hol ko ngal waɗata so ina hula?
So ina hulbinaa, ina sanka kaafahi mum mawɗo.1
So ina ŋata
- Safaara law e sérum antivenimeux ina ustita maayde ɗe ŋatgol ndii mboddi addata. Sérum polivalaŋ, sérum antivenimeux golloowo e noone ɓoɗɗi keewɗi, ina woodi ngam safrude ŋatgol ɗii.1
- Haɗ neɗɗo oo dillaade, deƴƴin mo, ittu jabbe e kala ko tiiɗi, yahra mo opitaal law: sérum antivenimeux woni safaara.
Adii fof noddu nimero urgence (112, 000, 911). Ɗum ko anndinal ballal adiingal, wonaa saaraangal doktoor. Ko adii e ballal adiingal
Reen hoore maa
- Wota a meem, wota a nanngu, wota a ñiŋŋu kullal ladde haa abada, hay so ngal ina famɗi, hay so ina nanndi e ɗaaniingal walla maayngal.
- Accu ngal nokku. So a fotti e ngal, deƴƴu, ruttu ɓaawo seeɗa seeɗa, accu ngal yaha laawol mum.
- So gooto ŋatii ma: deƴƴu, wota a dillu, noddu nimero urgence (112, 000, 911) walla yahu opitaal law. Jogo e hakkille no ngal nanndi, natal ina walla.
Ngal faalaaka gaañde ma. Ina huutoroo tooke mum ngam nanngude ñaamdu walla reenaade, ina ɓuri yiɗde suuɗaade. Ɓeydu anndude no reentortoo
Hol to e aduna?
Hol no mawniri?
Hol no juutiri?
juutde no ulluuɗi galle 4, hinere haa lawol
juutde no banaanaaji 12 sammondiraaɗi
ina waawi taƴde 100 meeteer e segonde 46 (neɗɗo ɓurɗo yaawde ina sokli 9,6)Hol no Kobra Enndo mawniri, so fooɗondiraama e AN?
Limgal tan e navigatoor maa. Alaa ko danndetee walla ko neldetee.
Hol no yaawiri?
Humpito
Tooke mum ina huutoree no huunde mandinoore (drogue) e Enndo. Fijirooɓe ɓoɗɗi (charmeurs de serpents) ina njoɓee ngam ɓoɗɗi mum en ŋata yimɓe, ɗum ina addana majjude hakkille, weltaare ɓurtunde e ɗoyngol.1
Ɓoɗɗi tokoosi ina mbaawi hoore mum en gila ɗi njalti e boccoode, ina njogii glanduuji tooke golloowi fof, ɗum waɗi hay ɓoɗɗi tokoosi ina mbaawi naatnude tooke.1
Ina mawninaa e taali e pinal Ennduu, ko heewi ina yiyee e fijirooɓe ɓoɗɗi.1
Ina reenaa e Sariya Reenngo Kulle Ladde Enndo (1972).1
Ngam ganduɓe tooke
- Innde ganndal
- Naja naja
- Fedde
- Kobra, mamba e kraits
- Ɓesngu
- Elapidae2
- Ordre
- Squamata
- Leyɗe mawɗe
- Aazi
- Ɓiɓɓe tokooso
- Ina saaka boccoode, ko heewi 10 haa 30 e cokkuuje doombi walla termitiyeer, hakkunde lewru Abriil e lewru Suliyee. Ɓoɗɗi ina njalta e boccoode ɗee caggal ñalɗi 48 haa 69.1
- Bone e yimɓe
- 5 / 5: Bareejo3
Ɗo humpito iwri
- Indian cobra (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
- Naja naja (iNaturalist): inɗe e ceergal.
- Venom Wiki: tolno bone, mawnude heewnde e miijo yaawde ko amen. Yiy no men keɓirta ɗum: No men tolnirta bone.
Kala humpito e ngoo hello ina jogii limoore hollirnde iwdi mum. So men juumii, yaafo, men ko yiɗɓe kulle, wonaa jaaynde ganndal. Wiy men e [email protected], men feewnita.
Ŋatgol

