Venom Wiki
Igishushanyo cya Tayipani yo mu gihugu imbere
No. 0152 kuri 1 402

Tayipani yo mu gihugu imbere

Oxyuranus microlepidotus
Ibyerekeye izina: Izina rya gihanga microlepidotus ni ikilatini gisobanura "ifite udukoko duto". Rivuga udukoko duto dutwikiriye umubiri wayo. Ni na byo byatumye yitwa "inzoka ifite udukoko duto".1
YicaImwe mu nyamaswa zica cyane ku Isi. Niba ikurumye, hamagara ubutabazi ako kanya.Ubufasha bwihuse n'umuti urwanya ubumara (antivenom) bikiza abantu benshi. Hamagara nimero y'ubutabazi ako kanya.
Inzoka zo muri Ositaraliya IrarumaIrya: Inyama
Akaga ku bantu: YicaImwe mu nyamaswa ziteje akaga kurusha izindi ku isi.

Tayipani yo mu gihugu imbere ni inzoka iba mu turere twumutse two hagati muri Ositaraliya. Ubumara bwayo bufatwa nk'ubukaze kurusha ubw'izindi nzoka zose ku isi. Nyamara iyi nzoka ikunze kugira isoni, kandi ntikunze guhura n'abantu. Iba mu bibaya bya kure bishyuha, bifite ubutaka bw'ibumba. Ni yo mpamvu kurumwa nayo ari gake cyane.1

Iba muri
Mu turere tw'icyuma gike two hagati n'iburasirazuba bwa Ositaraliya, hafi y'umupaka wa Queensland na Ositaraliya y'Amajyepfo. Hari n'itsinda ryitaruye riba hafi ya Coober Pedy.1
Ositaraliya na Oseyaniya
Ahabanza
Iba mu bibaya by'ibumba ryiyasa, mu turere tw'icyuma gike no mu turere twa kure. Urugero ni Channel Country yo mu majyepfo y'iburengerazuba bwa Queensland, n'ubutayu bwa Tirari n'ubwa Sturt Stony muri Ositaraliya y'Amajyepfo. Kubera ko iba mu turere twa kure, ntikunze guhura n'abantu.1
Uburebure
2,5 m (8,2 ft)1
Uburebure bwose ugereranyije ni hafi cm 180; inini zishobora kugera kuri cm 250.
Umuvuduko wo hejuru
hafi 8,3 km/h (5,2 mph)
Ku butaka, ikigereranyo cy'ugereranyije
Irya iki?
Irya hafi gusa inyamabere ntoya n'iziringaniye, cyane cyane imbeba nk'imbeba y'ubwoya burebure, imbeba yo mu bibaya n'imbeba yo mu nzu, ndetse n'inyamabere zimwe zifite umufuka zo mu muryango wa Dasyuridae. Itera yihuta iri hafi y'umuhigo, ikawuruma inshuro zigera ku munani mu gitero kimwe, kandi ikawufata ikoresheje umubiri wayo.1
Koko!Ifoto ya Tayipani yo mu gihugu imbere
Tayipani yo mu gihugu imbere. Ifoto: XLerate. CC BY-SA 4.0, iNaturalist.

Uko wayimenya

  • Akenshi umubiri wose uba ufite ibara ry'ikigina cyijimye. Rihinduka bitewe n'igihe cy'umwaka: kuva ku kigina cyijimye cyane kugeza ku cyatsi kibisi cyerurutse kivanze n'ikigina.1
  • Udukoko twinshi dufite impera nini z'umukara. Izo mpera zikora ibimenyetso bicagaguritse bimeze nk'inyuguti V, biri ku mubiri biganisha inyuma no hasi.1
  • Umutwe, izuru n'ijosi byijimye kurusha umubiri: biba umukara urabagirana mu gihe cy'ubukonje, n'ikigina cyijimye mu gihe cy'ubushyuhe.1
  • Udukoko twayo turoroshye, nta mukondo dufite. Hagati mu mubiri dutondetse ku mirongo 23.1
  • Inzoka nkuru zipima hafi cm 180 z'uburebure bwose ugereranyije, kandi inini zishobora kugera kuri cm 250.1

Ikunze kwitiranywa na: Tayipani yo ku nkombe (Oxyuranus scutellatus) ni bene wabo ba hafi. Amenyo y'ubumara ya tayipani yo mu gihugu imbere ni magufi gato, apima hafi mm 3,5 kugeza kuri mm 6,2. Tayipani yo ku nkombe iba hafi y'uturere two ku nkombe dutuwe cyane, kandi abantu bakunze guhura nayo kurusha.1

Imbaraga z'ubumara

Iraruma

Ubumara busohokera mu menyo yayo y'ubumara cyangwa mu yandi menyo iyo iriye.

Ubumara bwayo bukora iki?

Ubumara bwayo burakaze cyane, kandi bwagenewe by'umwihariko kwica inyamaswa z'amaraso ashyushye. Ibizamini byakorewe ku mbeba zo muri laboratwari no ku turemangingo tw'umutima w'umuntu byerekanye ko bukaze kurusha ubumara bw'inzoka zose zo mu nyanja zapimwe. Bigereranywa ko kuruma rimwe bishobora gutera ubumara buhagije bwo kwica abantu bakuru barenga 100. Ku muhigo, ubumara butuma uhita ucika intege hafi ako kanya.1

Iteje akaga kangana iki ku bantu?

Akaga ku bantu: YicaImwe mu nyamaswa ziteje akaga kurusha izindi ku isi.

Ubumara bwayo buri mu bukaze kurusha ubw'izindi nzoka zose. Ariko akenshi iyi nzoka igira isoni, ikunda kwihisha kandi iratuza. Ntikunze guhura n'abantu kuko iba mu turere twa kure. Mu by'ukuri, tayipani yo ku nkombe ni yo ifatwa nk'iteje akaga kurusha, bitewe n'imyitwarire yayo iyo iri hafi y'abantu, no kuba iba hafi y'uturere two ku nkombe dutuwe cyane.1

Ikora iki iyo ifite ubwoba?

Akenshi igira isoni kandi ikunda kwihisha. Muri rusange iratuza.1

Niba iruma

  • Gupfuka ukanda no kudanyeganyeza (pressure immobilisation): zingira bande ikweduka kandi ifashe neza hejuru y'aho yarumye, hanyuma uzamuke ku rugingo rwose, urushyireho agati ko kurukomeza (attelle), kandi umuntu agume atanyeganyega na gato kugeza ubutabazi buhageze.
  • Ntugasukure aho yarumye ukoresheje amazi: ibitaro bishobora gupima ubumara bwasigaye ku ruhu kugira ngo bihitemo umuti urwanya ubumara (antivenom) ukwiye.

Buri gihe banza uhamagare nimero y'ubutabazi (112, 000, 911). Izi ni inama rusange z'ubutabazi bw'ibanze, si inama za muganga. Ibanze by'ubutabazi bw'ibanze

Irinde akaga

  • Ntuzigere ukora, ufata cyangwa ushotora inyamaswa yo mu gasozi, nubwo yaba ntoya, kandi nubwo yasa n'isinziriye cyangwa yapfuye.
  • Yihe umwanya. Niba uhuye n'imwe, tuza, usubire inyuma buhoro buhoro kandi uyireke yigendere.
  • Niba imwe ikurumye: tuza, ntunyeganyege, hamagara nimero y'ubutabazi (112, 000, 911) cyangwa ujye ku bitaro vuba. Ibuka uko yasaga, ifoto irafasha.

Ntigushakisha ngo ikugirire nabi. Ikoresha ubumara bwayo kugira ngo ifate ibyo kurya cyangwa yirinde, kandi ikunda cyane kwihisha. Ibindi ku kwirinda

Ingana gute?

Ireshya ite?

Tayipani yo mu gihugu imbere ireshya hafi 2,5 m (8,2 ft)Igare ry'umuntu mukuru hafi 1,8 m (5,9 ft)Imodoka hafi 4,5 m (15 ft)
ireshya n'imbwa 2,5 zikurikiranye kuva ku zuru kugeza ku murizoireshya n'imineke 14 ikurikiranyeyakwiruka metero 100 mu masegonda 43 (umuntu wihuta kurusha abandi akenera 9,6)

Tayipani yo mu gihugu imbere ingana ite ugereranyije NAWE?

Ni imibare gusa ikorerwa muri mudasobwa yawe. Nta kintu kibikwa cyangwa cyoherezwa ahandi.

Yihuta gute?

bikwiye kumenywa

Ibintu by'ukuri

1

Bigereranywa ko kuruma rimwe bishobora gutera ubumara buhagije bwo kwica abantu bakuru barenga 100.1

2

Hashingiwe ku bizamini byakorewe ku mbeba muri laboratwari, ifatwa na benshi nk'inzoka y'ubumara bukaze kurusha izindi ku isi.1

3

Abahanga bari bazi ko yazimiye mu gihe cy'imyaka hafi 90, kugeza yongeye kuboneka mu 1972.1

4

Ibara ryayo rihinduka bitewe n'ibihe: mu gihe cy'ubukonje iba yijimye kurusha, bikayifasha kwinjiza ubushyuhe, naho mu gihe cy'ubushyuhe ikerurutsa.1

5

Izina ryayo "inkazi" rivuga ubukaze bw'ubumara bwayo, si imyitwarire yayo.1

6

Iyo yororewe ahantu hafungiye, akenshi ibaho imyaka 10 kugeza kuri 15. Bivugwa ko imwe yo muri Australia Zoo yabayeho imyaka irenga 20.1

Usenya ibinyoma

Ikinyoma: Ijambo "inkazi" riri mu izina ryayo risobanura ko ari inzoka y'umunyamahane.

Ukuri: Ijambo "inkazi" rivuga ukuntu ubumara bwayo bukaze. Inzoka ubwayo akenshi igira isoni kandi iratuza.1

Ku bahanga mu by'ubumara

Izina rya siyansi
Oxyuranus microlepidotus
Itsinda
Inzoka zo muri Ositaraliya
Umuryango
Elapidae2
Itsinda rinini (order)
Squamata
Imigabane
Ositaraliya na Oseyaniya
Abana bato
Itera amagi, akenshi ari hagati ya 10 na 24 icyarimwe. Ikunze kuyatera mu myobo yasizwe n'inyamabere cyangwa mu myase miremire yo mu bitare.1
Uko imeze mu gasozi
Ntiteye impungenge (Urutonde rutukura rwa IUCN, 2018). Ikekwa ko yazimye muri New South Wales, kandi yazimye mu karere ka Victoria.1
Akaga ku bantu
5 / 5: Yica3

Aho ibintu bivugwa bituruka

  1. Inland taipan (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
  2. Oxyuranus microlepidotus (iNaturalist): amazina n'ibyiciro.
  3. Venom Wiki: urwego rw'akaga, ingano isanzwe n'ikigereranyo cy'umuvuduko ni ibyacu bwite. Reba uko tubibara: Uko tugena akaga.

Buri kintu kivugwa kuri iyi paji gifite nimero yerekana aho cyavuye. Niba twibeshye, tubabarire, turi abakunzi b'inyamaswa, ntituri ikinyamakuru cya siyansi. Tubwire kuri [email protected] tuzabikosora.

Sikorupiyo irashonje! Venom Wiki ni umushinga w'umuntu umwe: ni ubuntu, nta matangazo kandi nta bikurikirana abantu. Impano ntoya ifasha kugira ngo ikomeze kuboneka kuri interineti.Gaburira sikorupiyo

Izindi zo mu itsinda rimwe: Inzoka zo muri Ositaraliya

Iba kandi muri: Ositaraliya na Oseyaniya

Gaburira sikorupiyoagasanduku k'impano, gatuma iguma ari ubuntu