Mamba ɓaleendi
Mamba ɓaleendi ko mboddi juutndi, yaawndi, jogiindi tooke semmbiɗɗo masin, ndi ɗon hoɗi nder nokkuuje Afirka les Sahara. Ndi ɗon waawi ƴeewde leɗɗe, ndi ɗon waawi dogde dow leydi kadi. Ndi woni gooto nder ɓoɗɗi ɓurɗi hulɓinde nder Afirka, ngam tooke mum ɗon golla law.1

No anndirto nde
- Ɓanndu juutngu, famɗungu bee hoore no sanduku maayɗo e taccol seeɗa dow gite1
- Goobu ɓanndu ko heewi ko haako-haako (olive), oolo-wojjo, kaki walla ɗanewo-ɓaleewo, seeɗa tan ɓaleejo1
- Reedu ɗanewo-ɓaleewo1
- Nder hunuko ko bulaajo ɓaleejo haa ɓaleejo seeɗa, ndi ɗon holla ɗum so ndi ɗon hula1
- Ɓoɗɗi tokooso ɗon ɓuri raneede, ko heewi ɗanewo-ɓaleewo walla haako-haako, ɗi ɗon ɓaleede no ɗi ɗon mawna1
Ina jiiɓindiree e: Ko heewi yimɓe ɗon jiilla ndi bee mamba haakoondi fuɗnaange, ndi ɓuri ɓadaade ndi nder ɓeynguure. Ɗi ɗiɗi nganno ɗon limee no ɗi ko besngu gootngu ado ɗi seerndee.1
Doole tooke
Tooke ina yalta e ñiiƴe mum si nde ŋatii.
Hol ko tooke mum (ŋatol walla fiɗol) waɗata?
Tooke mum ko ɓuri heewde ko neurotoxin, maanaa mum ɗum ɗon bonna ɗaɗi ɓanndu (nerves). Alaamaaji ko heewi ɗon fuɗɗoo nder minti 10 caggal ŋatgol. Ko heewi tooke oo ɗon wara so lekki tooke (antivenom) hokkaaka.1
Hol no nde woni bone e yimɓe?
Bone e yimɓe: WarooɗoGooto e dabbaaji ɓurɗi bone e aduna.Ndi ɗon foola yimɓe tan so ndi ɗon hula walla so ndi uddaama. Limgal nder Afirka Worgo diga 1957 haa 1979 winndi ŋatgol ɓoɗɗi tooke 2,553, nder ɗum 75 ko ŋatgol mamba ɓaleendi tabitinaaɗo. Jamaa Cellal Aduna (WHO) ɗon limi ndi mboddi jogiindi himma nder safaara.1
Kabaru moƴƴo: doktaaɓe ina njogii lekki (antivenom) walla safaara ngam ɗum.1
Hol ko nde waɗata si nde hulii?
So ndi ɗon hula, ndi ɗon wudditta hunuko mum ɓaleejo masin, ndi ɗon yaajna nguru daande mum famɗungu, ndi ɗon fuufa, ndi ɗon waawi fiyde laabi ɗuuɗɗi jonta jonta.1
Si nde ŋatii
- Lekki tooke (antivenom) ko safaara ŋatgol mamba ɓaleendi, ngam ɗum yah asibiti law no waawaa fuu.1
- Deeƴin neɗɗo oo, taa o dilla, ittu zoobe e geɗe ɗigginiiɗe, yahra mo asibiti law: antivenom ko safaara.
Sahaa fof, noddu lamba ballal yaawngal (112, 000, 911) ko adii. Ɗum ko ballal arano kuuɓal, wonaa wasiyya doktaa. Aslu ballal arano
Reen hoore maa
- Taa memu, taa nanngu, taa aaɓnu dabbaare ladde abada, hay pamaro, hay si ina wayi no ɗaanii walla maayii.
- Accu nde nokku. Si a fottii e gooto, deeƴu, ruttu caggal seeɗa seeɗa, accu nde yaha laawol mum.
- Si gooto e majji ŋatii ma: deeƴu, taa dillu, noddu lamba ballal yaawngal (112, 000, 911) walla yah asibiti law. Siftor no nde wayri, foto ina walla.
Nde ɗaɓɓaaki ma. Nde huutora tooke mum ngam nanngude ñaamdu walla reende hoore mum, nde ɓuri yiɗde suuɗaade. Ɓeydu anndude no reentorto
Hol to e aduna?
Hol no nde mawni?
Hol no nde juuti?
Hol no nde teddi?
juuti no dawaaɗi 4, hinere haa laaci
juuti no ayaba 25 jokkondiraaɗi
teddi ɓadii no ullundu galle
ina waawi dogde meeter 100 nder sakan 22 (neɗɗo ɓurɗo yaawde ina haani 9,6)Hol no Mamba ɓaleendi mawni, fottindaade e AAN?
Hiisa tan nder browser maa. Alaa ko mooftetee walla ko neletee.
Hol no nde yaawi?
Anndal
Ndi woni mboddi tooke ɗiɗaburndi nder juutde nder aduna, caggal king cobra. Ndi woni mboddi tooke ɓurndi juutde nder Afirka.1
Ndi ɗon waawi ƴettude haa 40% juutde ɓanndu mum dow leydi, ngam ɗum ŋatgol ɗon waawi heɓde dow ɓanndu.1
Honey badger e cirgaaji (mongoose) ɗon njogii semmbe seeɗa e tooke mum, sahaaji goɗɗi ɓe ɗon nanngoo mamba.1
Reedu mum ɗon waawi lugginde ñaamdu fuu nder saa'aaji 8 haa 10.1
Ñiiƴe tooke mum ɗon mbaawi juutde haa 6.5 mm.1
Nder ɗemɗe leyyi goɗɗi, innde mum maanaa mum ko "nanngoowo dassie", ngam ndi ɗon waawi wargo rock hyrax, ɗum ɗon wi'ee dassie kadi.1
Feññinoowo goonga
Fenaande: Mamba ɓaleendi ko ɓaleendi, kala sa'i ndi ɗon jogii tikkere.
Goonga: Nguru mum ko heewi ko ɗanewo-ɓaleewo, haako-haako walla oolo-wojjo. Innde mum ɗon iwa diga nder hunuko mum ɓaleejo. Ko heewi ndi ɗon dogda yimɓe, ndi ɗon foola tan so ndi ɗon hula walla so ndi uddaama.1
Ngam ganduɓe tooke
- Innde ganndal
- Dendroaspis polylepis
- Fedde
- Cobra, mamba e krait
- Besngu
- Elapidae2
- Tolno
- Squamata
- Nahiyaaji
- Afirik
- Ɓikkoy
- Ndi ɗon nawla ɓoccooje. Debbo ɗon nawla ɓoccooje 6 haa 17, ɓikkoy ɗon njuuti 40 haa 60 cm nde ɓe ngalti nder ɓoccooje.1
- Duuɓi nguurndam
- ɓadii duuɓi 111
- Hol no nde wonata e ladde
- Bone majjugol famɗuɗo masin (Least Concern)1
- Bone e yimɓe
- 5 / 5: Warooɗo3
Ɗo anndal iwi
- Black mamba (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
- Dendroaspis polylepis (iNaturalist): inɗe e tolnugol.
- Venom Wiki: darja bone, mawnude woowaaɗo e miijo yaawre ko amen. Ndaar no min hiisirta ɗum: No min betiri bone.
Kala anndal e ngoo hello ina jogii limre hollirnde iwdi mum. Si min juumii, accu min, min yiɗɓe dabbaaji, wonaa jaridaa ganndal. Wiy min e [email protected] min feewnitay.
Ina ŋata
