Cobra Masar
Cobra Masar ko gooto nder ɓoɗɗi ɓurɗi tooke nder Afirka Rewo. Ndi ɗon hoɗi nder ko ɓuri heewde nder Afirka Rewo e ladde savannah Afirka Hirnaange, ko heewi ndi ɗon hoɗi takko yimɓe, sahaaji goɗɗi ndi ɗon naata wuro e galluuji. Ŋatgol mum ko bone, ngam ɗum haanii a anndu no ndi wa'i.1

No anndirto nde
- Hoore mum mawnde, pelnde ɗon seerti seeɗa bee daande mum, ndi ɗon waawi yaajnude daande mum (hood) no cobra goɗɗi.1
- Ko ɓuri heewde ɗon ɗanewe-ɓaleewe, ko heewi bee maande no tobbere gite les yitere.1
- Goɗɗi ko boɗeeje no jamde jaa'e walla ɗanewe-ɓaleewe, ɗi Marok ko ɓaleeje haa seeɗa fuu.1
- Reedu ko heewi ranewo-oolo, oolo-ɗanewo, ɗanewo-ɓaleewo, bulaajo-ɗanewo, ɗanewo-ɓaleewo niɓɓuɗo walla ɓaleejo, ko heewi bee toɓɓe niɓɓuɗe.1
- Ndi ko mboddi mawndi, hakkunde juutde mum ko wayi no 1.4 meetaaji.1
Doole tooke
Tooke ina yalta e ñiiƴe mum si nde ŋatii.
Hol ko tooke mum (ŋatol walla fiɗol) waɗata?
Tooke mum ko ɓuri heewde ko neurotoxin, ɗi ɗon bonna ɗaɗi ɓanndu (nerves), e cytotoxin, ɗi ɗon bonna ceelule. Tooke oo ɗon haɗa habaruuji ɗaɗi yottaade teewu (muscles), caggal ɗum ɗum ɗon bonna ɓernde e fukkaaje kadi, ɗum ɗon waawi warde ngam foofaade ɗon dara. Ŋatgol ɗon waɗa muusu nder nokku ŋataaɗo, ufgol mawngol, ɓaleede nguru, kuɓɓe ndiyam dow nguru e maayde teewu, ɗum ɗon waawi waɗde kadi muusu hoore, tuutugol, hoore ɗon yiila, sowgol (convulsions) walla ɓanndu ɗon majjina dillugol (paralysis).1
Hol no nde woni bone e yimɓe?
Bone e yimɓe: WarooɗoGooto e dabbaaji ɓurɗi bone e aduna.Tooke oo semmbiɗɗo no waawi warde neɗɗo. Ŋatgol gootngol ɗon waawi yaltinde hakkunde 175 haa 300 mg tooke. Tooke mum ɗon golla seeɗa seeɗa, ɗum warataa kala sa'i. Tooke ɓoɗɗi Afirka Rewo, ɓuri noon Masar, Tunisiya, Aljeriya e Libiya, ɗon ɓuri semmbude tooke ɓoɗɗi worgo e hirnaange.1
Kabaru moƴƴo: doktaaɓe ina njogii lekki (antivenom) walla safaara ngam ɗum.1
Hol ko nde waɗata si nde hulii?
So a ɓadike ndi, ko heewi ndi ɗon yiɗi dogde, kono so ndi ɗon hula ndi ɗon ƴetta hoore mum bee daande mum yaajnaande, ndi ɗon fiya.1
Si nde ŋatii
- Yah asibiti law: lekki tooke (antivenom) ko safaara. Nder ŋatgol 2018, gorko ŋataaɗo yaaraa Masar, safraa bee lekki tooke, o selli haa laaɓi.1
- Deeƴin neɗɗo oo, taa o dilla, ittu zoobe e geɗe ɗigginiiɗe, yahra mo asibiti law: antivenom ko safaara.
Sahaa fof, noddu lamba ballal yaawngal (112, 000, 911) ko adii. Ɗum ko ballal arano kuuɓal, wonaa wasiyya doktaa. Aslu ballal arano
Reen hoore maa
- Taa memu, taa nanngu, taa aaɓnu dabbaare ladde abada, hay pamaro, hay si ina wayi no ɗaanii walla maayii.
- Accu nde nokku. Si a fottii e gooto, deeƴu, ruttu caggal seeɗa seeɗa, accu nde yaha laawol mum.
- Si gooto e majji ŋatii ma: deeƴu, taa dillu, noddu lamba ballal yaawngal (112, 000, 911) walla yah asibiti law. Siftor no nde wayri, foto ina walla.
Nde ɗaɓɓaaki ma. Nde huutora tooke mum ngam nanngude ñaamdu walla reende hoore mum, nde ɓuri yiɗde suuɗaade. Ɓeydu anndude no reentorto
Hol to e aduna?
Hol no nde mawni?
Hol no nde juuti?
juuti no dawaaɗi 2,5, hinere haa laaci
juuti no ayaba 14 jokkondiraaɗi
ina waawi dogde meeter 100 nder sakan 44 (neɗɗo ɓurɗo yaawde ina haani 9,6)Hol no Cobra Masar mawni, fottindaade e AAN?
Hiisa tan nder browser maa. Alaa ko mooftetee walla ko neletee.
Hol no nde yaawi?
Anndal
Ko ɓuri heewde nder habaruuji ɓooyɗi ɗon mbi'a cobra Masar warii Cleopatra e kuuraaɓe mum ɗiɗo, kono anndooɓe ilmu jooni ɗon naamnoo ɗum.1
Lamɓe Masar ɓooyɗe (fir'awna) ngoni ɗon ɓorni cobra mbaɗaandi, uraeus, dow hulaa laamu maɓɓe no maande laamu.1
Nder 2006, cobra galle dogi nder Toronto, ndi waɗi galle gooto ummaa ɓuri lebbi 5.1
Nder 2011, cobra debbo jogiindi tooke majji nder Bronx Zoo, tawaa nder nokku niɓɓuɗo nder galle reptile caggal balde 6. Kuutoroɓe inndi ndi "Mia", ngam "missing in action" (majjuɗo nder golle).1
Ko heewi ndi ɗon tawee nder ndiyam, habaruuji ɗon ngoodi ndi lumbii nder Baharu Mediterane.1
Feññinoowo goonga
Fenaande: Cobra Masar ɗon tuuta tooke, no cobra Afirka goɗɗi.
Goonga: Besngu ngu tuutataa tooke. Ndi ɗon naatna tooke mum bee ŋatgol.1
Ɗo anndal iwi
- Egyptian cobra (Wikipedia (CC BY-SA 4.0))
- Naja haje (iNaturalist): inɗe e tolnugol.
- Venom Wiki: darja bone, mawnude woowaaɗo e miijo yaawre ko amen. Ndaar no min hiisirta ɗum: No min betiri bone.
Kala anndal e ngoo hello ina jogii limre hollirnde iwdi mum. Si min juumii, accu min, min yiɗɓe dabbaaji, wonaa jaridaa ganndal. Wiy min e [email protected] min feewnitay.
Ina ŋata

